G07.1 Silindirik Enterpolasyon Kılavuzu: Fanuc, Siemens ve Mitsubishi

Giriş

Üretim sırasında silindir yarıçapının G07.1 komutunda hatalı tanımlanması, yalnızca iş milini durdurmakla kalmaz; iş parçasının doğrudan hurdaya (scrap) ayrılmasına ve tüm çevrim süresinin kaybolmasına neden olur. SINUMERIK kontrolörünün açılmış silindir yüzeyindeki doğrusal hareketleri döner eksene (C ekseni) aktarırken yaptığı açısal hesaplamalar, fiziksel ayna (chuck) veya mengene çenesindeki (vise jaw) gerçek boyutlarla eşleşmediğinde takım yolu sapar. Takım programlanandan daha derine dalarak malzemeyi kullanılmaz hale getirebilir veya daha kötüsü, taret (turret) grubunun dönen aynaya veya bağlama pabuçlarına (clamp) doğrudan çarpmasıyla sonuçlanan büyük hasarlı bir çarpışmaya (hard collision) yol açabilir. Eksenlerin doğru şekilde koordinasyonu, silindirik dönüşümler sırasında mekanik hasarları önlemek ve parça kalitesini güvence altına almak için son derece kritiktir.

Bu tür üretim risklerini ve plansız duruş sürelerini ortadan kaldırmak için CNC kontrolörleri, G07.1 (veya G107) silindirik enterpolasyon komutunu destekler. Bu komut, düz bir 2D koordinat yolunu iş parçasının silindirik yüzeyine sararak matematiksel bir köprü görevi görür. Kartezyen koordinatları senkronize doğrusal ve döner eksen hareketlerine dinamik olarak çevirerek, programcıların eğri yüzeyleri standart düz bir koordinat düzlemi gibi işlemesini sağlar. Bu sayede, helisel yağ kanalları, döner konturlar ve karmaşık kam kanalları kolayca programlanır, fire oranları düşer ve üretim verimliliği artar.

Teknik Özet

Teknik Özellik	Detaylar
Komut Kodu	G07.1 (G107)
Modal Grubu	Grup 18 / Modal (ISO Dialect Modu)
Desteklenen Markalar	Fanuc, Siemens, Mitsubishi
Kritik Parametreler	Döner eksen adı (A, B, C) ve fiziksel silindir yarıçapı (r)
Ana Kısıt	G07.1, başka hiçbir komut içermeyen bağımsız bir blokta programlanmalıdır. G07.1 modal çevrimi içinde takım boyu telafisi etkinleştirilmemelidir.

Hızlı Okuma

• G07.1 bloğundaki programlanan yarıçapı, chuck içinde sıkılan fiziksel parça yarıçapı ile tam olarak eşleştirin.
• Siemens kontrollerinde G07.1 çağırmadan önce derleyiciyi ISO Dialect moduna (G291) geçirin.
• G07.1 başlatılmadan önce tüm takım yarıçap telafilerini (G41/G42) ve boy ofsetlerini tanımlayın.
• Silindirik enterpolasyonun etkinleştirilmesini ve iptal edilmesini bağımsız bloklarda programlayın.
• Çevrimi başlatırken sıfırdan büyük yeni bir feedrate F tanımlayın; çünkü G07.1 sistemi feed per minute (G94) moduna geçirir.
• Siemens TRACYL dönüşümü için döner eksen eşlemesini tanımlamak üzere kanala özgü MD24120 parametresini yapılandırın.
• Takımın tüm fiziksel iş bağlama clamp ekipmanlarından güvenli bir şekilde uzaklaştığından emin olmak için kuru çalıştırma (dry run) ayarlarını kullanarak koordinat geçişlerini havada test edin.

Temel Kavramlar

Silindirik enterpolasyon, döner konturların, helisel yağ kanallarının ve spiral kam kanallarının programlanmasını basitleştiren temel bir matematiksel köprü görevi görür. Pratik programlama etkisi, programcıların üç boyutlu eğri bir yüzeyi standart düz bir koordinat düzlemi gibi ele alabilmeleridir; böylece kontrolör eksen senkronizasyonunu dinamik olarak çözer. Kontrolör, düz koordinat komutlarını otomatik olarak bir fiziksel doğrusal eksen ile C-axis gibi bir döner eksenin senkronize hareketine çevirir.

Kurulum ve çalışma sırasında operatörler, takım ile iş parçası arasındaki fiziksel ilişki konusunda son derece dikkatli olmalıdır. G07.1 ile programlanan silindirik yarıçapın, iş parçası chuck ünitesine veya özel bir vise jaw içine sıkılan iş parçasının gerçek fiziksel yarıçapıyla eşleşmemesi durumunda, kontrolör bozuk bir takım yolu hesaplar. Bu hata, takımın çok derine dalmasına neden olarak ham malzemeyi bir hurda parça (scrap part) haline getirebilir veya takım taşıyıcı ile turret grubunu doğrudan dönen chuck, bir fikstür clamp elemanı veya karşı puntaya (tailstock) çarparak yıkıcı bir hard collision ile sonuçlanabilir.

Sık karşılaşılan hatalar ayrıca feedrate birim geçişlerinden ve aktif telafilerden kaynaklanır. G07.1 komutunun başlatılması, varsayılan kesme modu olarak asenkron feed per minute (G94) modunu otomatik olarak etkinleştirdiğinden, önceki feedrate per revolution (G95) modu devre dışı kalır. Eğer operatör çevrimi başlatırken yeni bir feedrate F değeri tanımlamazsa, feedrate sıfıra düşer ve anında Alarm 14800 hatasını tetikleyerek hurda parça üzerinde derin bir dwell izi bırakır.

Takım yarıçap telafileri (G41/G42) ve boy ofsetleri de silindirik enterpolasyon başlatılmadan önce tamamen tanımlanmalıdır. G07.1 modal çevrimi içindeyken takım boyu telafilerini etkinleştirmeye çalışmak kesinlikle yasaktır ve güvenlik nedeniyle otomatik çalışmayı kesintiye uğratan anlık bir ön işlemci alarm koduna yol açar. Güvenli çalışmalar sağlamak için operatörler, koordinat geçişlerini havada test etmek ve takım ucunun tüm fiziksel iş bağlama clamp aparatlarından güvenli bir şekilde uzak durduğunu doğrulamak için kuru çalıştırma ayarlarını kullanmalıdır.

Komut Yapısı

Silindirik enterpolasyonun etkinleştirilmesi, hedef döner ekseni ve silindirin fiziksel yarıçapını belirten özel bir komut bloğu gerektirir. Kontrol ünitesi G07.1 kodunu işlediğinde, döner eksenin açılmış bir doğrusal eksen gibi davrandığı sanal bir düzlem oluşturur. Silindirik yüzeyde programlanan tüm doğrusal enterpolasyonlar ve dairesel arklar bu sanal koordinat eşlemesi kullanılarak hesaplanır.

Silindirik dönüşümü iptal etmek için G07.1, sıfır yarıçap değeri ile çağrılmalıdır. Bu, derleyiciye döner ekseni standart konumlandırma davranışına döndürmesini bildirir. Başlatma ve iptal komutları bağımsız bloklarda yer almalıdır; yani aynı satırda hiçbir koordinat hareketi, spindle komutu veya yardımcı M-code programlanmamalıdır.

; Silindirik Enterpolasyon Etkinleştirme ve İptal Sözdizimi
G07.1 A (B, C) r ;  A, B veya C döner ekseninde r fiziksel yarıçapı ile modu etkinleştir
...
G07.1 A (B, C) 0 ;  Silindirik enterpolasyon modunu devre dışı bırak

Siemens kontrol sistemi, harici derleme ve çeviri özelliklerini yapılandırmak için kanala özgü ve genel makine parametrelerini kullanır:

Parametre	Açıklama	Değer Aralığı
MD24120 $MC_TRAFO_GEOAX_ASSIGN_TAB_1	Silindirik dönüşüm için referans eksen olarak kullanılan döner ekseni ve onun fiziksel adını tanımlayan kanala özgü makine verisi.	Referans eksen adı
MD18800 $MN_MM_EXTERN_LANGUAGE	G07.1 komutlarını işlemek amacıyla harici dil derleme sistemini etkinleştirmek için gereken genel makine verisi parametresi.	Etkin / devre dışı
MD20734 $MC_EXTERN_FUNCTION_MASK	Harici çevirici özelliklerini kontrol eder; burada Bit 3, ISO Dialect tarayıcı hata kontrolünü düzenler ve Bit 2, G04 bekleme sürelerinin zaman yorumlamasını belirler.	Bit maskesi

Marka Uygulamaları

Fanuc

— (no source)

— (no source)

• Parametreler: — (no source)
• Alarmlar: — (no source)
• Versiyonlar: — (no source)

Siemens

Siemens kontrolleri, G07.1 komutunu kanala özgü MD24120 parametresi aracılığıyla geometri eksenlerini dinamik olarak birbirine bağlayan yerel TRACYL kinematic transformation engine motoruna eşleyerek uygular. Ek olarak, kontrolör, ISO Dialect modundan yerel moda geçiş sağlamak için G290 ve G291 aracılığıyla çift dilli bir derleme mimarisine sahiptir.

ISO Dialect Modu (G291) altında Siemens, silindirik enterpolasyonu G07.1 C[yarıçap] ile etkinleştirir ve G07.1 C0 ile devre dışı bırakır.

Kategori	Sistem Detayları
Parametreler	MD24120 (referans eksenini tanımlar), MD18800 (harici derleyiciyi etkinleştirir), MD20734 (dwell ölçeklendirmesini ve tarayıcı kontrollerini denetler)
Alarmlar	Alarm 14800 (programlanan yol hızı sıfır), Alarm 61800 (harici CNC sistemi eksik), Alarm 61102 (spindle yönü programlanmadı)
Versiyonlar	SINUMERIK 840D sl, 802D sl modelinde desteklenmeyen çok köşeli tornalama komutları G51.2/G50.2'yi tamamen destekler.

Uyarı: G07.1 modal çevrimi içinde takım boyu telafilerini etkinleştirmeye çalışmak kesinlikle yasaktır ve otomatik çalışmayı kesintiye uğratan anlık bir ön işlemci alarm koduna yol açar.

Mitsubishi

— (no source)

— (no source)

• Parametreler: — (no source)
• Alarmlar: — (no source)
• Versiyonlar: — (no source)

Marka Karşılaştırmaları

Konu	Fanuc	Siemens	Mitsubishi
Kinematik motor eşleme	— (no source)	G07.1 komutunu doğrudan yerel TRACYL kinematic transformation engine motoruna eşler.	— (no source)
Çift dilli mod geçişi	— (no source)	Yerel Siemens çevrimlerini çalıştırmak için G290 ve G291 aracılığıyla tescilli çift dilli geçiş mimarisi sunar.	— (no source)
Bekleme ölçeklendirme yapılandırılabilirliği	Katı, yapılandırılamayan zaman yapıları.	G95 aktifken G04 bekleme sürelerini saniye veya spindle devri cinsinden ölçeklendirmek için MD20734 Bit 2 aracılığıyla yapılandırılabilir.	Katı, yapılandırılamayan zaman yapıları.

Teknik Analiz

Birkaç belirgin davranış, Siemens SINUMERIK silindirik enterpolasyonunu Fanuc ve Mitsubishi kontrollerinden açıkça ayırır. Siemens, G07.1 komutunu doğrudan kendi yerel TRACYL kinematic transformation engine motoruna eşler. TRACYL, basit ve katı bir eksen eşleme döngüsü yürütmek yerine, MD24120 gibi son derece ayrıntılı kanala özgü parametreleri kullanarak fiziksel geometri eksenlerini dinamik olarak bağlayan gelişmiş bir kinematik çözücü gibi davranır. Bu, kontrolörün, daha küçük çaplı frezeler kullanılırken bile mükemmel dik kanallar işlemek için slot side compensation gibi gelişmiş özellikleri desteklemesini sağlar.

Siemens, G290 ve G291 aracılığıyla tescilli bir çift dilli geçiş mimarisine sahiptir. Diğer markalar farklı program formatlarını çalıştırmak için tamamen ayrı kurulumlar gerektirirken, Siemens, G07.1 içeren standart bir ISO G-code akışının, yüksek hızlı dinamik toleranslar veya yüzey kompresörleri için optimize edilmiş Siemens teknolojik çevrimlerini (örneğin CYCLE832) yürütmek üzere yerel Siemens moduna (G290) sorunsuz şekilde geçmesini ve ardından ISO yoluna geri dönmesini sağlar.

Siemens, G95 aktifken G04 geri sayımını saniye veya spindle devri cinsinden dinamik olarak ölçeklendiren, MD20734 Bit 2 tarafından yönetilen parametreye göre yapılandırılabilir dwell ölçeklendirme özelliğine sahiptir. Buna karşılık Fanuc ve Mitsubishi, aktif feed modlarına bağlı olarak dwell sürelerini dinamik olarak ölçeklendiremeyen katı, yapılandırılamayan zaman yapılarını korur.

Program Örnekleri

Fanuc Örneği

; Fanuc G07.1 Örneği
; — (no source)

Kuru çalıştırma: — (no source)

Siemens Örneği

; Siemens G07.1 Örneği
G291 ; ISO Dialect moduna geç
G07.1 C45.0 ; C ekseninde silindirik enterpolasyonu etkinleştir, yarıçap 45.0 mm
G01 G42 Z47.5 F100 C60.0 ; Takım yarıçap telafisi (G42) ile doğrusal enterpolasyon
G03 Z40.0 C249.549 R7.5 ; Açılmış silindir üzerinde saat yönünün tersine dairesel ark
G07.1 C0 ; Silindirik enterpolasyon modunu iptal et
G290 ; Yerel Siemens moduna geri dön

Kuru çalıştırma: Kuru çalıştırma gerçekleştirmek için feedrate override değerini düşük bir değere ayarlayın ve programı single-block modunda yürütün. Takım hareketleri havada gerçekleştirmelidir, bu da operatörün C-axis dönüşü ile Z-axis hareketlerinin doğru şekilde senkronize olduğunu doğrulamasına olanak tanır. G42 takım yarıçap telafisinin ilk kesme yolundan önce başarıyla etkinleştirildiğini ve G07.1 C0 komutu verilmeden önce G40 ile iptal edildiğini doğrulayın. Kesicinin chuck, tailstock, vise jaws ve tüm iş bağlama clamp elemanlarından uzak kaldığını kontrol edin.

Mitsubishi Örneği

; Mitsubishi G07.1 Örneği
; — (no source)

Kuru çalıştırma: — (no source)

Hata Analizi

Marka & Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Düzeltme
Siemens Alarm 14800	G07.1 aktifken F0 veya modal feedrate değerinin sıfıra eşit olması durumunda kontur hareketi komutu verilmesi.	Program yürütme durur, cycle start kırmızıya döner ve kontrolör alarmı görüntüler.	G07.1, feed modlarını G95'ten G94'e otomatik olarak değiştirir. Eğer yeni bir feedrate F tanımlanmazsa feedrate sıfıra düşer. Düzeltme: G07.1 sonrasındaki ilk hareket bloğunda sıfırdan büyük bir feedrate F programlayın.
Siemens Alarm 61800	Harici derleme devre dışıyken otomatik program yürütme sırasında bir G07.1 komutuyla karşılaşılması.	Program ön işlemcisi (preprocessor) derleme işlemlerini durdurur ve alarmı görüntüler.	Makine verisi MD18800 veya opsiyon 19800 devre dışıdır. Düzeltme: Kontrol parametrelerinde MD18800 veya opsiyon 19800'ü etkinleştirin.
Siemens Alarm 61102	Aktif spindle dönüşü olmadan silindir yüzeyinde sabit bir çevrimin çağrılması.	İşleme çevrimi durur ve kontrolör alarmı görüntüler.	Spindle dönüş komutları (M03 veya M04) atlanmıştır. Düzeltme: Çevrimi çağırmadan önce M03 veya M04 programlayın.
Fanuc Alarmları	— (no source)	— (no source)	— (no source)
Mitsubishi Alarmları	— (no source)	— (no source)	— (no source)

Uygulama Notu

Üretim sırasında silindir yarıçapının G07.1 komutunda hatalı tanımlanması, yalnızca iş milini durdurmakla kalmaz; iş parçasının doğrudan hurdaya (scrap) ayrılmasına ve tüm çevrim süresinin kaybolmasına neden olur. SINUMERIK kontrolörünün açılmış silindir yüzeyindeki doğrusal hareketleri döner eksene (C ekseni) aktarırken yaptığı açısal hesaplamalar, fiziksel ayna (chuck) veya mengene çenesindeki (vise jaw) gerçek boyutlarla eşleşmediğinde takım yolu sapar. Takım programlanandan daha derine dalarak malzemeyi kullanılmaz hale getirebilir veya daha kötüsü, taret (turret) grubunun dönen aynaya veya bağlama pabuçlarına (clamp) doğrudan çarpmasıyla sonuçlanan büyük hasarlı bir çarpışmaya (hard collision) yol açabilir. Bu yüksek maliyetli duruş sürelerini (downtime) ve mekanik hasarları önlemek için, üretime geçmeden önce döner eksen eşlemelerini belirleyen MD24120 parametresi doğrulanmalı ve ilk parça öncesinde mutlaka havada kuru çalıştırma (dry run) yapılmalıdır.

Makinede eksen hareketlerinin aniden durması ve iş mili dönmeye devam ederken parça üzerinde derin bekleme izlerinin (dwell mark) oluşması, genellikle G07.1 çevrimine geçişte yapılan ilerleme hızı hatalarının doğrudan bir sonucudur. Çevrim başlatıldığında kontrol ünitesi devir başına ilerleme (G95) modundan dakika başına ilerleme (G94) moduna otomatik olarak geçer. Bu esnada sıfırdan büyük yeni bir F ilerleme değeri tanımlanmadığında, ilerleme hızı sıfır olarak kabul edilir ve sistem derleme aşamasında Alarm 14800 hatasını tetikleyerek çevrimi kesintiye uğratır. Benzer şekilde, takım boyu telafilerinin G07.1 modal çevrimi etkinken etkinleştirilmeye çalışılması da ön işlemci alarmına yol açarak üretimi durdurur. Bu nedenle, plansız üretim kesintilerini ve hurda oluşumunu engellemek amacıyla tüm takım boyu telafileri ve yarıçap telafileri (G41/G42) silindirik enterpolasyon çağrılmadan önce aktif hale getirilmelidir.

İlişkili Komut Ağı

• g01-linear-interpolation: Açılmış silindirik profil boyunca doğrusal talaş kaldırma hareketleri gerçekleştirir.
• g04-dwell: G95 aktifken zamanlaması Siemens makine verisi MD20734 Bit 2 ile ölçeklendirilen, programlanmış dwell süreleri tanımlar.
• G290 / G291: Derleyiciyi yerel Siemens komutları (G290) ile G07.1 için gereken harici ISO Dialect yorumlayıcısı (G291) arasında değiştirir.
• TRACYL: Derleyici modunu değiştirmeden silindirik yüzey dönüşümlerini doğrudan etkinleştiren, md-machine-data-structure ve md10000-siemens-axis-names gibi eksen ayarları kullanılarak yapılandırılan yerel Siemens komutudur.
• G19: Silindir yüzeyi sarma işlemi için Y-Z koordinat düzlemini tanımlayan düzlem seçim kodudur.

Sonuç

Silindirik enterpolasyon işlemlerinde parça hurda oranını sıfırlamak ve makine çarpışmalarını önlemek için, program parametreleri ile tezgahtaki fiziksel bağlama ekipmanlarının tam uyumu sağlanmalıdır. G07.1 çevriminden önce F ilerleme değerleri ile takım telafilerinin eksiksiz tanımlanması, Alarm 14800 gibi duruş sürelerine yol açan hataları engeller. G290/G291 çift dilli derleme mimarisini kullanarak Siemens'in gelişmiş çevrimlerini ISO kodlarıyla birleştirmek ve her yeni parça kurulumunda kuru çalıştırma adımlarını uygulamak, en güvenli ve en düşük maliyetli üretim yöntemidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Siemens kontrolde G07.1 etkinleştirildiğinde neden Alarm 14800 hatası alıyorum?

G07.1 modu devreye girdiğinde, kontrol ünitesi varsayılan ilerleme modunu devir başına ilerlemeden (G95) dakika başına ilerleme (G94) moduna geçirir. Eğer programda G07.1 sonrasındaki hareket bloklarında yeni bir F değeri belirtilmemişse, ilerleme hızı sıfır olarak kabul edilir ve eksen hareketleri durarak Alarm 14800 tetiklenir. Bu hatayı ve iş parçası yüzeyinde oluşabilecek bekleme izlerini önlemek için silindirik enterpolasyon bloğundan hemen sonra mutlaka sıfırdan büyük bir F değeri (örneğin F150) tanımlayın.

G07.1 silindirik enterpolasyon çevrimi içindeyken takım boyu telafisi (offset) değiştirebilir miyim?

Hayır, G07.1 modal çevrimi etkinken takım boyu veya yarıçap telafi değerlerini değiştirmek ya da etkinleştirmek Siemens pre-işlemcisi tarafından engellenir ve doğrudan sistem alarmına yol açar. Bu kısıtlama, takımın beklenmedik dalışlar yaparak aynaya veya mengene çenesine çarpmasını önlemek için konulmuştur. İş mili hasarlarını ve parça kayıplarını önlemek için G41/G42 ve takım boyu offsetlerini G07.1 komutunu çağırmadan önce tanımlayın.

TRACYL parametreleri ile G07.1 arasındaki bağlantı nasıl kurulur ve hurda oranını nasıl etkiler?

G07.1 komutu ISO Dialect modunda (G291) çağrıldığında, arka planda Siemens'in yerleşik TRACYL kinematik dönüşüm motoru çalışır. Bu motor, MD24120 parametresinde tanımlanan döner eksen ismini referans alarak çalışır ve standart ISO kontrollerinden farklı olarak kanal yan duvar telafisi gibi gelişmiş işlevleri yönetir. Hatalı kanal genişliklerini ve parça hurda oranlarını en aza indirmek için MD24120 makine verisindeki eksen atamalarının fiziksel eksenlerinizle tam uyumlu olduğunu kontrol edin.