Siemens CNC Metrik/İnç Ölçü Sistemi Geçişi: G70, G71, G700, G710

Giriş

Aktif takım ofsetleri etkinken harici bir parça programının kontrol edilmeden yüklenmesi, iş milinin doğrudan bir mengeneye (vise jaw) çarpması, sıkıştırma aynasına (chuck) bindirmesi, sabitleme aparatına (clamp) vurması veya çift taretli (double turret) makinede karşı taretle çarpışması gibi fiziksel hasarlarla sonuçlanır. Kontrol ünitesinde ölçü birimi doğrulanmadan yapılan bu tür hatalar, sadece iş milini durdurmakla kalmaz, pahalı bir iş parçasını anında hurdaya (scrap) çevirir ve işletmeye çok yüksek bir plansız duruş süresi (downtime) faturası çıkarır. Interpreter'ın 10 mm'lik bir hedef koordinatı, sistemin inç ölçü biriminde kalması nedeniyle 10 inç (254 mm) olarak yorumlamasıyla oluşan 244 mm'lik aşırı ilerleme (over-travel) ekseni mekanik sınırlara vurarak üretimi durdurur ve kontrol ünitesini alarm 15100 veya 61303 hatasına düşürür.

Teknik Özet

Komut Kodları	G70, G71, G700, G710
Modal Grup	G group 13 / Modal
Desteklenen Marka	Siemens
Kritik Parametreler	MD10240 $MN_SCALING_SYSTEM_IS_METRIC, MD10260 $MN_CONVERT_SCALING_SYSTEM
Temel Kısıtlama	G700 ve G710, Yazılım Versiyonu SW5 veya üzerini ve MD10260 CONVERT_SCALING_SYSTEM parametresinin 1 (TRUE) olarak ayarlanmasını gerektirir. Senkronize eylemler, tekrarlanabilir arka plan değerlendirme davranışı sağlamak için açık birim tanımı gerektirir.

Hızlı Okuma

• Kontrolörün fiziksel değişkenleri için temel birimleri (metrik veya inç) ayarlamak amacıyla MD10240 parametresini kullanarak temel ölçeklendirme sistemini yapılandırın.
• İç belleği doğru şekilde ölçeklendirmek ve Alarm 4070'i önlemek için MD10240 veya MD10260 manuel olarak her değiştirildiğinde donanımsal bir Power-On sırası gerçekleştirin.
• İlerleme hızları ve takım ofsetleri parametrelendirilmiş temel sistemde kalırken, geometrik koordinat verilerini okumak ve yazmak için G70 veya G71 kullanın.
• Hem geometrik koordinatları hem de takım aşınması ve ilerleme hızları gibi uzunluğa bağlı teknolojik verileri değiştirmek ve ölçeklendirmek için G700 veya G710 uygulayın.
• Program ortasında bir birim değişikliği yapmadan önce aktif takım yarıçap telafilerini (G41/G42/G49) devre dışı bırakın ve iş parçası koordinatlarını temel koordinat sistemine geri takip edin.
• Yüksek hızlı arka plan kinematiklerini aktif parça programının birim durumundan izole etmek için senkronize eylemler içinde açık birim sistemleri tanımlayın.

Temel Kavramlar

Siemens metrik/inç sistemi geçişinin pratik programlama etkisi, operatörlere metrik temel sistemle yapılandırılmış bir makinede inç tabanlı teknik resimleri işleme esnekliği sağlayarak koordinatları manuel olarak yeniden hesaplama ihtiyacını ortadan kaldırır. Programcılar, G group 13 komutlarını çağırarak interpreter'ın birim mantığını anında dinamik olarak değiştirebilirler. Operatörler, mekansal hataları önlemek için eski ve genişletilmiş birim komutları arasındaki farkı ayırt etmelidir. Bu temel birim yapılandırması genel makine veri yapısı içinde yer alır.

G70 veya G71 programlamak, birim geçişini X ve Z koordinatları gibi geometrik yol verileriyle kısıtlar; ilerleme hızları (F) ve takım ofsetleri gibi teknolojik değerleri ise temel makine veri parametresi MD10240'a bağlı bırakır. Tüm makine durumunun geçişi, kontrolün hem geometriyi hem de teknolojik ofsetleri programlanan birimde hesaplamasını zorunlu kılan G700 veya G710'u gerektirir. MD10240 veya MD10260'ı manuel olarak değiştirmek, iç belleği ölçeklendirmek için tam bir donanımsal Power-On sırası gerektirir. Bu temel birim yapılandırmaları, yazılım kam konum tablolarını yöneten ayar veri yapısı içindeki değişkenlerden farklıdır.

Komut Yapısı

Siemens'te birim geçişi G group 13 altında organize edilmiştir. Bir parça programı yürütülürken, NC interpreter ölçüm sistemini belirlemek için G70, G71, G700 veya G710 kodlarını okur. Bu G grubunun varsayılan kanala özel ilk reset durumu, makine verisi MD20150 ($MC_GCODE_RESET_VALUES[6]) ile belirlenir. Bu reset durumu, kontrolörün önyükleme veya reset sonrasında öngörülebilir bir birim sisteminde başlamasını sağlar.

Saf pozisyonlama eksenlerini G70/G71'den bağımsız hale getirmek için makine verilerinde eksene özel bir dönüşüm faktörü ayarlanabilir. Bu sırada, yazılım kamı konum tablolarının MD10270 ($MN_POS_TAB_SCALING_SYSTEM) tarafından tanımlanan kendi bağımsız birim seçimleri vardır. Bu ayarlar, aktif kanal koordinat değişikliklerinden izole edilmiş bağımsız kam pozisyon verileri sağlar. Bu parametrelerin kullanılması, farklı resim ölçüleriyle çalışırken karmaşık makro veya R-parametresi programlama dönüşümlerinden kaçınmaya yardımcı olur.

Adres Sentaksı Formatı

G70   ; inç ölçü sisteminin aktifleştirilmesi (yalnızca geometrik veri)
G71   ; metrik ölçü sisteminin aktifleştirilmesi (yalnızca geometrik veri)
G700  ; inç ölçü sisteminin aktifleştirilmesi (geometrik ve teknolojik veri)
G710  ; metrik ölçü sisteminin aktifleştirilmesi (geometrik ve teknolojik veri)

Temel Birim Parametreleri

Parametre	Ad	Açıklama / Değer Aralığı
MD10240	$MN_SCALING_SYSTEM_IS_METRIC	Veri G/Ç sırasında uzunluğa bağlı fiziksel değişkenler için temel ölçeklendirme sistemini belirler. Metrik için 1 (TRUE), İnç için 0 (FALSE).
MD10260	$MN_CONVERT_SCALING_SYSTEM	Genişletilmiş birim sistemi işlevselliğini (SW5 ve üzeri) etkinleştirir. 1 (TRUE) G700/G710 ve dönüşümleri etkinleştirir, 0 (FALSE) eski davranışla sınırlandırır.
MD20150	$MC_GCODE_RESET_VALUES[6]	G group 13'ün kanala özel başlangıç reset durumunu tanımlar. Hangi G-kodunun varsayılan olduğunu ayarlar.
MD10270	$MN_POS_TAB_SCALING_SYSTEM	Yazılım kamlarının konum verileri için özel olarak ölçüm sistemini ayarlar. Metrik için 0, İnç için 1.

Marka Uygulamaları

Siemens

Siemens kontrolleri, temel ölçüm sistemini MD10240 kullanarak yapılandırır ve çevrimiçi dönüşümleri MD10260 aracılığıyla etkinleştirir. Programcılar G70, G71, G700 ve G710 kodlarını kullanarak birimleri değiştirebilirler. Siemens, sistem birimi ölçeklendirmesini ikili bir yaklaşımla yönetir: temel eski mod (SW1-SW4'e benzer) ve genişletilmiş mod (SW5 ve üzeri). Seçim, makine verisi MD10260 tarafından yönetilir. Genişletilmiş mod aktif olduğunda, kontrol ünitesi çalışma zamanı birim geçişleri sırasında takım ofsetleri, iş parçası ofsetleri ve eksen kompanzasyon verileri (EEC ve QEC gibi) için karmaşık dönüşümleri otomatik olarak gerçekleştirir. Ek olarak, SINUMERIK kontrolleri birim tanımlayıcılarını doğrudan veri yedekleme arşivlerine gömer. Bu, kontrolün, inç temel sisteminde çalışan bir makineye metrik takım aşınma ofsetlerinin yüklenmesi gibi uyumsuz veri dosyalarını reddetmesini sağlar. Uyarı: Donanımsal bir Power-On sırası gerçekleştirmeden makine veri parametrelerini değiştirmek, ciddi ölçeklendirme hesaplama hatalarına ve mekanik çarpmalara yol açacaktır.

Kategori	Tanımlayıcı / Değer	Detaylar
Parametreler	MD10240, MD10260, MD20150[6]	G group 13 için temel ölçeklendirme sistemini, dönüşüm ayarlarını ve başlangıç reset kodlarını tanımlar.
Alarmlar	Alarm 4070, Alarm 15100, Alarm 61529	Değiştirilen ölçeklendirme parametreleri, çelişen ölçüm blokları ve geçersiz G-kodu seçimleri için uyarıları yönetir.
Versiyonlar	SW1-SW4, SW5+	SW5, G700/G710'u ve arka plan takım ofseti, kompanzasyon ve iş parçası ofseti dönüşümlerini tanıtır.

Marka Karşılaştırmaları

Kontrol Modeli / Versiyonu	Temel Birim Ölçeklendirme Desteği	Genişletilmiş Sistem (G700/G710)	Arka Plan Dönüşümleri & Yedeklemeler
Sinumerik 840D (SW1-SW4)	Evet (MD10240 temel yapılandırması)	Hayır (Eski G70/G71 ile sınırlı)	Otomatik iş parçası/takım ofseti dönüşümü yoktur; manuel olarak yeniden hesaplama yapılması gerekir.
Sinumerik 840D sl / 828D (SW5+)	Evet (MD10240 temel yapılandırması)	Evet (MD10260 = 1 ile desteklenir)	İş parçası ofsetleri, kompanzasyon verileri (EEC/QEC) ve takım ofsetleri için otomatik arka plan dönüşümleri; yedeklemelerde güvenli birim tanımlayıcıları.
Sinumerik 808D	Evet (Temel metrik/inç seçimi)	Sınırlı (Genellikle eski G70/G71 davranışı)	Temel geometrik dönüşümü destekler; senkronize eylemlerde gelişmiş asenkron birim ölçeklendirmesinden yoksundur.

Teknik Analiz

Eski yazılım versiyonları (SW1-SW4) ile genişletilmiş versiyonlar (SW5 ve üzeri) arasındaki teknolojik farklar, birim ölçeklendirmede önemli bir evrimi temsil eder. Eski sistemler altında, G70 veya G71'in yürütülmesi yalnızca aktif takım yollarının koordinat mantığını değiştiriyordu; bu da operatörün takım aşınması, iş parçası ofsetleri ve hatve hatası kompanzasyon değerlerini ayarlamak için manuel hesaplamalar yapmasını gerektiriyordu. SW5+ sistemlerinde, MD10260 parametresi 1 olarak ayarlandığında, kontrolör bu ölçeklendirme dönüşümlerini arka planda otomatik olarak gerçekleştirir. Modern veri yedeklerine gömülü aktif INCH/METRIC tanımlayıcısı, veri yüklemeden önce hedef makinenin sistemini kontrol ederek makineyi korur. 840D sl gibi gelişmiş çok kanallı ortamlarda, geliştiriciler senkronize eylemler içinde asenkron birim ölçeklendirmesi programlayabilirler. Bu, yüksek hızlı arka plan kinematiklerini aktif parça programının birim durumundan izole ederek, koşul bölümünün milimetre cinsinden değerlendirilmesine izin verirken eylem bölümünün inç cinsinden çıktı vermesini sağlar.

Program Örnekleri

; Siemens Sinumerik G-Kodu Örneği
; Senaryo: Metrik temel makinede (MD10240 = 1) inç tabanlı bir profil işleme
; Program varsayılan Metrik (G710) ile başlar
G710 G90 G94 G54       ; Geometri ve teknoloji için metrik birimleri (mm, mm/dak) ayarla, mutlak programlama
T1 D1 M6               ; Takım 1'i yükle (MD10260=1 ise ofset değerleri otomatik olarak ölçeklenir)
G0 X100 Y100 Z50 S1200 M3 ; Metrik başlangıç konumuna hızlı ilerleme (koordinatlar mm cinsinden), iş mili açık
G700                   ; INÇ sistemine geçiş (hem geometri hem de teknoloji inç cinsine ölçeklenir)
G0 X3.937 Y3.937 Z1.968 ; İnç cinsinden konumlandırma (koordinatlar 100mm'ye karşılık gelir)
G1 Z-0.5 F10.0         ; Takımı dakikada 10.0 inç ilerleme (F10) ile Z-0.5 inç'e besle
G1 X5.0 Y3.937 F20.0   ; X5.0 inç'e doğrusal kesim
G0 Z2.0                ; Z2.0 inç'e hızlı geri çekilme
G710                   ; Yeniden METRİK sisteme geçiş
G0 X0 Y0 Z100 M5       ; Metrik sıfıra hızlı dönüş (mm), iş mili kapalı
M30                    ; Program sonu

Kuru Çalıştırma (Dry Run) Analizi:

• G710 G90 G94 G54 Bloğu: Kontrol ünitesi metrik birimlerde başlar. Eksenler rapid hızda X100mm, Y100mm, Z50mm konumuna gider. İş mili 1200 RPM hızında çalışmaya başlar.
• G700 Bloğu: Interpreter hem geometrik hem de teknolojik değerler için inç sistemine geçer. Aktif takım aşınması/boyu ofsetleri ve ilerleme hızı buna göre ölçeklenir.
• G0 X3.937 Y3.937 Z1.968 Bloğu: Eksenler hareketsiz kalır çünkü 3.937 inç 100mm'ye (mevcut koordinatlara) eşittir.
• G1 Z-0.5 F10.0 Bloğu: Z ekseni boyunca -0.5 inç'e (-12.7 mm) dakikada 10.0 inç (254 mm/dak) aktif ilerleme hızında besleme yapar.
• G1 X5.0 Y3.937 F20.0 Bloğu: X ekseni, dakikada 20.0 inç (508 mm/dak) hızında 5.0 inç (127 mm) konumuna doğrusal olarak kesim yapar.
• G0 Z2.0 Bloğu: Z ekseni rapid hızda 2.0 inç (50.8 mm) konumuna geri çekilir.
• G710 Bloğu: Birimler tekrar metrik sisteme döner. Koordinatlar, takım parametreleri ve ilerleme hızları milimetre mantığına geri döner.
• G0 X0 Y0 Z100 M5 Bloğu: Makine rapid hızda X0mm, Y0mm, Z100mm konumuna gider ve iş mili durur.

Hata Analizi

Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Düzeltici Eylem
Siemens Alarm 4070	MD10240 ölçeklendirme makine verisinin veya MD10260 dönüşüm parametresinin değiştirilmesi.	Uyarı mesajı görüntülenir; aktif birim sistemi bellekte henüz ölçeklendirilmemiştir.	Yeni birim ölçeklendirmesini başlatmak için tam bir sistem Power-On yeniden başlatması gerçekleştirin.
Siemens Alarm 15100	INCH veya METRIC komutlarını içeren harici veri bloğu, kontrolörde çalışan aktif sistemle eşleşmiyor.	Interpreter durması gerçekleşir; NC yürütmesi derhal durdurulur.	Harici bloktaki birimlerin kontrolörün aktif ölçüm ayarlarıyla eşleştiğinden emin olun.
Siemens Alarm 61529	MD10240'ta ayarlanan temel sistem, programlanan G komutuna matematiksel olarak karşılık gelmiyor.	Kanalda interpreter durması ve NC Start devre dışı bırakılması gerçekleşir.	Alarmı temizlemek için RESET tuşuna basın, program komutlarını ayarlayın ve yeniden başlatın.

Uygulama Notu

Eksenlerin fiziksel hasar alması, iş parçasının hurdaya çıkması ve üretimin uzun süre aksaması, G-kodu programı yürütülürken doğru hazırlık adımları atılmadığında kaçınılmazdır. Eğer program akışında eksen yarıçap telafileri (G41, G42, G49) aktifken ölçü sistemi değiştirilirse veya iş parçası koordinat sistemi (G54 - G59) temel makine koordinat sistemine geri döndürülmeden geçiş yapılırsa, kontrol ünitesi koordinat dönüşümlerini yanlış hesaplar. Bu durum, hatalı takım konumlandırmalarına bağlı mekanik çarpmalara yol açarak duruş süresi ve iş mili hasarı gibi yüksek maliyetli sonuçlar doğurur. Benzer şekilde, temel makine verisi MD10240 ($MN_SCALING_SYSTEM_IS_METRIC) veya MD10260 ($MN_CONVERT_SCALING_SYSTEM) parametreleri değiştirildikten sonra kontrol ünitesine donanımsal bir Power-On (yeniden başlatma) işlemi uygulanmazsa, sistem Alarm 4070 ('Normalizing machine data has been changed') uyarısı verir. Bu uyarı, bellek birimlerinin henüz doğru şekilde ölçeklenmediğini gösterir ve makine hareket ettirildiğinde ölçü sapmalarına bağlı hatalı parça üretimine (hurda) neden olur. Güvenli bir CNC operasyonu için, harici veri bloklarındaki inç/metrik tanımlamalarının kontrol ünitesindeki aktif ölçüm sistemiyle eşleşmesi (Alarm 15100 engellemek için) ve tüm bu geçiş işlemlerinin makine boşta ve telafiler kapalıyken yapılması zorunludur.

İlişkili Komut Ağı

• G70 / G71: Yalnızca geometrik yol verileri için inç veya metrik birim sistemini aktifleştirir.
• G700 / G710: Hem geometrik hem de teknolojik uzunluğa bağlı veriler için inç veya metrik birim sistemini aktifleştirir.
• MD10270 $MN_POS_TAB_SCALING_SYSTEM: Yazılım kamlarıyla ilgili ayar verilerinden alınan konum verileri için özel olarak boyut sistemini (0 = metrik, 1 = inç) tanımlar.

Sonuç

Üretimde hurda oranını sıfıra indirmek ve duruş sürelerini minimize etmek için, ölçü birimi dönüşümlerinde G70/G71 yerine mutlaka G700/G710 kodları kullanılmalıdır. G700 ve G710 kodlarının aktifleşmesi için yazılım versiyonunun SW5 veya üzeri olması ve MD10260 parametresinin 1 (TRUE) yapılması gerekmektedir; bu sayede takım ofsetleri ve ilerleme hızları arka planda otomatik olarak ölçeklenir. Temel sistem birimi (MD10240) üzerinde yapılan her değişiklikten sonra donanımsal Power-On restart işleminin eksiksiz gerçekleştirilmesi ve harici yedeklerin (backup) hedef ünitenin birim kimliği (INCH/METRIC) ile karşılaştırılarak yüklenmesi, plansız duruş maliyetlerini engelleyen en kritik atölye standardıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Siemens CNC kontrol ünitesinde metrik/inç geçişi sonrası takım ofsetlerinin yanlış ölçeklenerek parçayı hurdaya çevirmesi nasıl engellenir?

G700 veya G710 komutlarının aktif takım ofsetlerini doğru dönüştürebilmesi için takım boyu kompanzasyonunun bellekte güncellenmesi gerekir. Sadece parametre aktifleştirmek yetmez; geçiş öncesinde programda geçici olarak T0 D0 ile takım telafilerini sıfırlayıp, yeni birim sistemi aktifken tekrar T ve D kodlarını çağırarak kontrolörün ofsetleri yeniden hesaplamasını sağlayın.

MD10240 parametresini değiştirdikten sonra ortaya çıkan Alarm 4070 hatası ve plansız makine duruşu nasıl giderilir?

Alınan Alarm 4070 hatası, temel ölçüm sistemi parametresi değiştirilmiş olmasına rağmen makine belleğinin eski birim sistemine göre çalışmaya devam ettiğini ve olası bir harekette eksenlerin çarpacağını bildirir. Bu hatayı gidermek ve üretimi güvenle sürdürmek için NC panelinden değil, ana şalterden tüm sistemi kapatıp en az 10 saniye bekledikten sonra donanımsal bir Power-On başlatması yapın.

Farklı ölçü sistemine sahip harici programların yüklenmesiyle oluşan Alarm 15100 duruşunu engellemek için ne yapılmalıdır?

Harici bir CAD/CAM programından post çıkarılan veriler ile ünitenin aktif ölçüm sistemi eşleşmediğinde Siemens kontrolör Alarm 15100 vererek programı durdurur. Bunu önlemek için, post işlemcinizin başlangıç satırlarına ünitenin MD20150 reset değerine uygun olarak G700 veya G710 kodlarını ekleyin ve yükleme yapmadan önce dosya başlığındaki birim tanımlama etiketlerini manuel olarak kontrol edin.