G20 İnç Girişi: CNC İnç Programlama ve Birim Seçim Rehberi

Giriş

Kayıtlardaki aktif tool offsets değerlerini iptal etmeden program ortasında G20 birim sistemine geçiş yapmak, takım turret sisteminin doğrudan döner ayna (chuck) gövdesine veya tezgaha monte edilmiş bir fixture clamp elemanına çarpmasına yol açan en yaygın çarpışma nedenlerinden biridir. Kontrolör, mevcut koordinat verilerini matematiksel olarak inç birimine dönüştürmediği için, 60.0 mm olarak programlanmış bir yaklaşma hareketi G20 aktif olduğunda 60.0 inç gibi devasa bir mesafeye ölçeklenir. Bu durum, saniyeler içinde sert bir mekanik çarpışmaya, hassas takım milinin (spindle) bükülmesine ve işlenen parçanın doğrudan hurda (scrap) haline gelmesine neden olur. Plansız duruş süresi (downtime) ve yüksek bakım maliyetleriyle karşılaşmamak için, G20 (System A/B) / G70 (System C) komutunun başlatılması sırasında sıfırlama maskeleri, bağımsız blok yazım kuralları ve parametre limitleri harfiyen uygulanmalıdır.

Teknik Özet

Parametre	Spesifikasyon Detayları
Komut Kodu	G20 (System A/B) / G70 (System C) / G700
Modal Grup	Grup 06 (Modal)
Desteklenen Markalar	Fanuc, Siemens, Mitsubishi
Kritik Parametreler	Fanuc Parameter No. 3402, Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT); Siemens MD10240, MD20154; Mitsubishi Parameter #1041, Parameter #1003
Ana Kısıtlama	Bir bloğun başlangıcında, bağımsız bir blokta tamamen yalnız programlanmalıdır. Yalnızca lineer eksenler (Mitsubishi).

Hızlı Okuma

• Yalnız Programlama: Tarayıcı derleme veya format hatalarını önlemek için G20 komutunu bir bloğun başlangıcında tamamen yalnız programlayın.
• Önce Offsetleri Doğrulayın: Hatalı yörünge kaymalarını önlemek için G20 komutunu çağırmadan önce aktif tool offsets ve telafileri temizleyin.
• Otomatik Dönüşüm Yok: Standart G20 komutunun koordinat kayıtlarını matematiksel olarak dönüştürmediğini, bunun da tehlikeli bir 10 kat veya 25.4 kat konumlandırma hatasına yol açtığını anlayın.
• Güç Açma Varsayılanlarını Ayarlayın: Varsayılan başlangıç birimlerini Parameter No. 3402 (Fanuc), MD20154 (Siemens) veya Parameter #1041 (Mitsubishi) aracılığıyla yapılandırın.
• Chuck Bariyerlerini Kullanın: Eksen aşırı hareketi (axis overtravel) durumunda eksen hareketini otomatik olarak durdurmak için Chuck ve Tailstock Barrier ekranlarında sanal sınırlar tanımlayın.
• G700 ile Hızları Ölçeklendirin: Tool offsets ve feedrate değerleri koordinat verileriyle birlikte dinamik olarak ölçeklenmesi gerektiğinde Siemens G700 kullanın.
• kuru çalıştırma (dry run) Gerçekleştirmek: Kesme işleminden önce takım yollarının fiziksel clamp elemanlarına çarpmadığını doğrulamak için havadaki ilk parça program kontrollerini çalıştırın.

Temel Kavramlar

G20 komutu, CNC kontrolörünün birim yorumlayıcısını değiştirerek geometrik boyutların, koordinatların ve offsetlerin inç cinsinden hesaplanmasını ve yürütülmesini sağlar. Ancak komut, aktif koordinatları veya ekran göstergelerini dinamik olarak ölçeklendirmez. Eğer bir sistem offsetler temizlenmeden metrik ve inç modları arasında geçiş yaparsa, aktif kayıtlardaki (registers) değerler değişmeden kalır ve beklenmeyen bir ölçek uyuşmazlığına neden olur. Örneğin, metrik modda programlanmış 60.0 mm'lik bir koordinat pozisyonu, G20 etkinleştirildiğinde devasa bir 60.0 inç olarak değerlendirilir ve 25.4 katlık bir konumlandırma hatası yaratır.

Koordinat uyuşmazlığına ek olarak, Program Command Units (Program Komut Birimleri) ile Input Setting Units (Giriş Ayar Birimleri) arasındaki ayrım kritik bir kavramdır. G20 komutunun değiştirilmesi yalnızca sonraki program koordinat verilerini değiştirir; tool offsets veya iş parçası koordinatlarının HMI ekranlarında nasıl yapılandırıldığını değiştirmez. Bu ekran ayarları, Mitsubishi parametre #1041 gibi statik sistem parametreleri tarafından kontrol edilir. Operatörler, sistemin giriş yapılandırmasına uyması için tool offsets değerlerini manuel olarak hesaplamalı, önceden ayarlamalı ve girmelidir. Aktif offsetleri doğrulamadan birim modlarını değiştirmek, hatalı yörüngelere yol açarak tool turret sisteminin iş bağlama ekipmanlarına çarpması riskini doğurur.

Mekanik tehlikeleri azaltmak için CNC sistemleri fiziksel bariyer yapılandırmaları gerektirir. Chuck Barriers ve Tailstock Barriers gibi sanal güvenlik bölgeleri makine koordinat sisteminde tanımlanır. Uyumsuz bir eksen kayması veya birim uyuşmazlığı yörüngesi turret referans noktasını bu elektronik sınırları geçmeye zorlarsa, kontrol eksen hareketini hemen durdurur ve bir strok limiti alarmı tetikler. Havadaki ilk parça kuru çalıştırma işlemlerini gerçekleştirmek ve pozisyon ekranlarındaki koordinatları doğrulamak, aktif kesime başlamadan önce zorunlu adımlardır.

Komut Yapısı

İnç cinsinden programlama yapmak için G20 komutu programın başlangıcında çalıştırılmalıdır. Herhangi bir koordinat hareketinden önce, kendi başına bağımsız bir blokta yazılmalıdır. Komut modal özelliğe sahiptir, yani bir kez çağrıldığında G21 ile açıkça iptal edilene kadar aktif kalır. Birimler arasında geçiş yapan programlar yazarken, programcılar geçişten önce tüm koordinat telafilerinin (compensation) devre dışı bırakıldığından emin olmalıdır. Sistemin G20 olarak ayarlanması; doğrusal koordinatlar, feedrates ve dairesel interpolation parametreleri için komut birimini değiştirir.

Sistem parametreleri koordinat verilerinin nasıl çözümleneceğini tanımlar. Eğer leading-zero suppression (öndeki sıfırların yoksayılması) aktifse, ondalık noktası olmayan bir değer, birim moduna bağlı olarak farklı yorumlanır. Örneğin, Z1000 komutu G20 altında Z0.1 inç olarak işlenirken, G21 altında Z1.0 mm olarak işlenir. Programcılar, ölçekleme hatalarını önlemek için tüm koordinatlarda açıkça ondalık nokta kullanmalıdır. Birim sisteminin değiştirilmesi, sistem verilerinin de ayarlanmasını gerektirir. Dinamik koordinat offsetleri, uyumlu kontrolörlerde G10 parameter management komutları ile yüklenebilir ve bu komutlar G11 programmable data input cancel ile iptal edilmelidir.

Markalar genelinde inç modunu başlatmak için kullanılan sözdizimi aşağıdaki gibidir:

G20 ;

Aktif koordinatlar ve parametreler aşağıdaki adreslere ve parametrelere göre ölçeklenir:

Adres / Parametre	Sistem Açıklaması	Ölçekleme Davranışı
X, Y, Z	Doğrusal geometri koordinatları	G20 aktif olduğunda inç olarak yorumlanır.
I, J, K	Interpolation parametre değerleri	Yay merkezi tanımları için inç cinsinden hesaplanır.
R	Daire yarıçapı koordinatı	Radyal yaylar için inç cinsinden yorumlanır.
F	Feedrate komutu	Dakikada inç (in/min) veya devir başına inç (in/rev) olarak değerlendirilir.

Marka Uygulamaları

Fanuc

Fanuc kontrollerinde G20, aktif doğrusal komut birimini inç olarak ayarlar. Varsayılan başlangıç birimi Parameter No. 3402 tarafından kontrol edilir. Sistem offsetleri ve boy telafileri, Parameter No. 5040 Bit 3 yapılandırmasından etkilenir.

Aşağıdaki blok, Fanuc sistemlerinde G20 komutunu başlatır:

G20 ;

• Parameter No. 3402: Kontrol gücü açıldığında varsayılan modal G-code durumlarını belirler.
• Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT): Tool length compensation (takım boyu telafisi) kayma tiplerini yönetir. Aktif offsetler varken bunu değiştirmek Alarm PS0368 hatasını tetikler.
• Parameter No. 3453 Bit 4 (FRC): E adresi üzerinden pah ve köşe R feedrates özelliğini etkinleştirir. Diş açma sırasında E programlanması Alarm PS0009 hatasını tetikler.
• Alarm PS0368: Tool offsets aktif kalırken Parameter No. 5040 Bit 3 değiştirildiğinde tetiklenir.
• Alarm PS0011: Programlanan feedrate, makine parametrelerinde ayarlanan maksimum limiti aşarsa verilir.
• Alarm PS0010: Standart tabloda listelenmeyen bir G-code programlandığında meydana gelir.
• Versiyon Farkı (G-code Sistemleri): Fanuc G-code System A ve B, G20/G21 kullanırken; System C, G70/G71 kullanır.
• Versiyon Farkı (Series 15): Eski Series 15 sistemleri rigid tapping için G84.2 kullanırken, standart sistemler G84 kullanır.

Uyarı: Tool offset kayıtlarını iptal etmeden program ortasında G20 ve G21 arasında geçiş yapmak, ciddi koordinat ölçekleme hatalarına neden olarak tool turret sistemini yörünge dışına sürükler.

Siemens

Siemens SINUMERIK kontrolleri, ISO Dialect Mode aracılığıyla G20 komutunu destekler. Sıfırlamada (reset) varsayılan sistem durumu, kanala özgü veri parametresi MD20154 tarafından belirlenir. Standart makine çözünürlüğü ve birimleri, yerel G700 çağrılmadıkça feedrates, tool offsets ve ayarlanabilir iş offsetlerini yöneten MD10240 parametresiyle tanımlanır.

Aşağıdaki blok, Siemens kontrollerinde G20 komutunu başlatır:

G291 ;
G20 ;
G290 ;

• MD20154 ($MC_EXTERN_GCODE_RESET_VALUES): Sıfırlama veya başlangıçta aktif olan varsayılan Grup 6 G-code değerini tanımlar.
• MD10240 (SCALING_SYSTEM_IS_METRIC): Makinenin varsayılan temel ölçüm sistemini belirler.
• MD18800 ($MN_MM_EXTERN_LANGUAGE): ISO dialect yorumlamasını etkinleştirmek için 1 olarak ayarlanması gereken genel makine verisidir.
• Option Bit 19800 ($MN_EXTERN_LANGUAGE): Harici ISO dili programlamasına izin vermek için aktif olması gereken sistem opsiyon bitidir.
• MD20734 Bit 3 ($MC_EXTERN_FUNCTION_MASK Bit 3): ISO tarayıcı hatalarında alarm oluşmasını engeller ve blokları sessizce yerel çeviriciye iletir.
• Alarm 61800: MD18800 veya Option Bit 19800 devre dışıyken G20 çözümlendiğinde tetiklenir.
• Alarm 14800: Metrik feedrates ölçeklenmediği için G20 altında yörünge feedrate F değeri sıfır olarak değerlendirilirse tetiklenir.
• Alarm 61811: G20 bloğu aktif kanalda yapılandırılmamış bir eksen tanımlayıcısı içeriyorsa verilir.
• Alarm 61812: Harici bir cycle çağrısı geçersiz bir sayısal değer içerdiğinde meydana gelir.
• Versiyon Farkı (SINUMERIK 802D sl): Sıfırlama yapılandırması MD20154 ve PLC parametresi MD22515, 802D sl modelinde salt okunur olarak kilitlenmiştir. 840D sl gibi daha üst modeller bu parametrelerin değiştirilmesine izin verir.

Uyarı: G20 komutunu etkinleştirdikten hemen sonra yeni bir feedrate değeri (F) programlamamak, feedrates değerinin sıfır olarak çözümlenmesine yol açarak Alarm 14800 hatasını tetikleyebilir ve makine hareketini durdurabilir.

Mitsubishi

Mitsubishi kontrolleri, doğrusal eksenler için program komut birimini tanımlamak üzere G20 komutunu kullanır. Güç açıldığındaki ilk birimler Parameter #1041 tarafından yönetilir. Eksen çözünürlük ayarları, koordinat artışlarını 0.0001 inçten 0.0000001 inçe kadar yapılandıran Parameter #1003 ile belirlenir.

Aşağıdaki blok, Mitsubishi kontrollerinde G20 komutunu başlatır:

G20 ;

• Parameter #1041 I_inch: Güç açıldığında HMI ekranları, sayaçlar ve parametreler için varsayılan birim sistemini ayarlar.
• Parameter #1003 iunit: Input Setting Unit (Giriş Ayar Birimi). Eksen çözünürlüğünü yapılandırır (B=0.0001 in, C=0.00001 in, D=0.000001 in, E=0.0000001 in).
• Parameter #1151 rstint: Sistem sıfırlamasında G-gruplarının varsayılan başlatma durumunu belirler.
• Parameter #1210 RstGmd Bit 5: Grup 06 modal G-codes değerlerinin sistem sıfırlamasında sıfırlanıp sıfırlanmayacağını veya korunacağını belirtir.
• Program Hatası P33: G20 veya G21 komutu diğer hareket komutlarıyla aynı blokta programlandığında tetiklenir.
• Program Hatası P162: 3D tool radius compensation (G41.2/G42.2) aktifken birimler arasında geçiş yapıldığında meydana gelir.
• Program Hatası P951 / P942: G176 (Eğik Yüzey) veya G174 (Tool Center Point) kontrolü aktifken birim seçimi çağrıldığında tetiklenir.
• Versiyon Farkı (Sıra Numaraları): Sıra numarası adresi N, M8 Serisinde 8 haneye kadar desteklenirken, C80 Serisinde 6 hane ile sınırlıdır.
• Versiyon Farkı (G10 L50): G10 L50 kullanılarak programlanabilir parametre girişi eski modellerle sınırlıdır ve modern M8 Serisinde desteklenmez.

Uyarı: Mitsubishi, G20/G21 komutlarını kesinlikle doğrusal eksenlerle sınırlar. Sistemde yapılandırılmış herhangi bir döner eksen, birim ölçeklendirmesini tamamen devre dışı bırakarak çok eksenli kurulumlarda senkronizasyon hataları riski oluşturur.

Marka Karşılaştırmaları

Özellik	Fanuc	Siemens	Mitsubishi
G-code Sistem Desteği	System A/B (G20/G21) ve System C (G70/G71) destekler.	ISO Dialect Mode (G291) içinde G20/G21 destekler.	modal G-code sistemi içinde G20/G21 destekler.
Koordinat Dönüşüm Uyuşmazlığı	Birimler arasında geçiş yapmak koordinat değerlerini matematiksel olarak dönüştürmez (10 katlık kaymaya neden olur).	Program ortasında birimler arasında geçiş yapmak koordinat kayıtlarını dönüştürmez (25.4 katlık kaymaya neden olur).	Birimler arasında geçiş yapmak yalnızca program birim yorumunu değiştirir; ekran kayıtları dönüştürülmez.
Tool Offset ve Feedrate Ölçeklendirme	Tool length ve telafi offsetleri, Parameter No. 5040 (TCT) kısıtlamalarına tabi olarak aktif birimlere bağlı olarak ölçeklenir.	Standart G20, tool offsets veya feedrates değerlerini otomatik olarak ölçeklendirmez; yerel G700/G710 komutlarını gerektirir.	Giriş birimleri ile program komut birimlerinin ayrılması; offsetler ve koordinat sistemleri G20/G21 ile ölçeklenmez.
Döner Eksenler Birim Ölçeklendirme	Döner vektörlerle dinamik olarak etkileşime giren dönüşümleri destekler.	Döner vektörlerle dinamik olarak etkileşime giren dönüşümleri destekler.	Birim ölçeklendirmesini yalnızca doğrusal eksenlerle sınırlar; döner eksenler tamamen göz ardı edilir.

Teknik Analiz

Birim seçimi komutlarının işlenmesi Fanuc, Siemens ve Mitsubishi kontrolörleri arasında önemli mimari farklar ortaya koymaktadır. Fanuc sistemleri, komut birimi seçimini G-code sistemlerine göre farklılaştırır. System A ve B'de G20 ve G21 standart modal komutlardır. Ancak G-code System C'de kontrol, eşdeğer işlevleri gerçekleştirmek için G70 ve G71 komutlarını kullanır. Ek olarak Fanuc, öndeki sıfırların yoksayılması (leading-zero suppression) özelliğine sahip koordinatları aktif birime göre yorumlar. Örneğin, ondalık noktası olmayan bir Z1000 komutu G20 aktifken Z0.1 inç olarak çözümlenirken, kontrol G21 metrik moduna ayarlandığında Z1.0 mm olarak yorumlanır. Bu durum, G-code dosyalarını makineler arasında taşırken operatörlerin hesaba katması gereken kritik bir programlama farkı yaratır.

Siemens SINUMERIK kontrolleri birim seçimine iki dilli (bilingual) bir yorumlayıcı yapısıyla yaklaşır. G20 komutu, G291 aracılığıyla etkinleştirilen ISO Dialect Mode ile sınırlıdır. Üst düzey parametrik cycle veya sistem değişkenlerini (örneğin $TC_DPH tool offsets gibi) kullanmak için programcılar G290 kullanarak kontrolü yerel Siemens moduna geri geçirmelidir. Yerel modda çalışırken Siemens, inç boyutları için G70 kullanır. Ancak asıl önemli fark feedrate ve offset ölçeklendirmesinde yatmaktadır. Standart G20/G70 komutları yalnızca konum verilerini ölçeklendirirken, yerel G700 ve G710 komutları hem geometrik koordinatları hem de feedrate (F) ve aktif offsetler dahil olmak üzere teknolojik değerleri ölçeklendirir. Bu, hız uyumsuzluğu hatalarını önler. SINUMERIK 802D sl gibi daha düşük seviyeli modellerde sıfırlama veri değerleri (MD20154) salt okunur olarak kilitliyken, 840D sl gibi üst düzey seriler bu varsayılan başlangıç birimlerinin tamamen değiştirilmesine izin verir.

Mitsubishi kontrolörleri, program komut birimi yorumlamasını HMI offset yapılandırmasından izole eder. G20'nin etkinleştirilmesi yalnızca aktif program bloğu içindeki koordinatları etkiler; Parameter #1041 tarafından sabitlenen HMI offsetlerini ölçeklendirmez. Bu, Fanuc veya Siemens kontrollerinde bulunmayan katı bir ayrımdır. Ek olarak Mitsubishi, birim komutu ölçeklendirmesini yalnızca doğrusal eksenlerle sınırlayıp dönüşümler sırasında döner eksenleri tamamen göz ardı etme konusunda benzersizdir. Son olarak Mitsubishi, sabit bir metrik PLC penceresi sunar. HMI yapılandırmalarından veya G20 komutlarından bağımsız olarak, PLC penceresi aracılığıyla aktarılan tüm veriler metrik birimlerde işlenir ve PLC mantığının kalıcı bir metrik hesaplama yapısını sürdürmesini gerektirir.

Program Örnekleri

Fanuc Örneği

%
O1001 (FANUC G20 İNÇ SEÇİMİ) ;
G20 ; (Bağımsız bir blokta inç giriş modunu etkinleştir)
G00 X6.0 Z3.0 T0800 ; (X6.0 inç, Z3.0 inç konumuna hızlı konumlanma, takım offseti 0)
G04 U2.0 ; (İnç formatında 2.0 saniye bekleme)
G21 ; (Bağımsız bir blokta metrik giriş modunu geri yükle)
M30 ;
%

kuru çalıştırma: Bu kodu çalıştırmadan önce operatör tüm tool offsets değerlerinin iptal edildiğini doğrular. G20 okunduğunda, kontrolör yorumlayıcısını inç birimlerine geçirir. Turret, iş parçası sıfırına göre X6.0 inç ve Z3.0 inç konumuna hızla hareket eder. Makine 2.0 saniye bekleme yapar, ardından G21 okunarak komut sistemi metrik koordinatlara geri döndürülür. Operatör, eksen hareketlerinin yazılımsal hareket sınırlarını (soft travel limits) aşmadığını doğrular.

Siemens Örneği

; SIEMENS G20 ISO DIALECT SEÇİMİ
G291 ; (Derleyiciyi ISO Dialect Moduna geçir)
G20 ; (İnç giriş modunu etkinleştir)
G00 X2.75 Y3.22 ; (X2.75 inç, Y3.22 inç konumuna hızlı konumlanma)
G290 ; (Derleyiciyi yerel Siemens Moduna geri geçir)
G70 X2.75 Y3.22 ; (Yerel Siemens inç boyutlandırmasını kullanarak konumlan)
M30 ;

kuru çalıştırma: kuru çalıştırma sırasında operatör programı blok blok çalıştırır. Derleyici yerel Siemens modundan ISO Dialect moduna (G291) geçer. G20 komutu inç veri yorumlamasını etkinleştirir. Eksenler mutlak X2.75 inç ve Y3.22 inç konumuna hareket eder. Kontrol daha sonra Siemens moduna (G290) döner ve burada G70 komutu aynı fiziksel koordinatlara konumlandırma gerçekleştirir. Operatör, koordinatların beklenen inç ölçüleriyle eşleştiğini onaylamak için aktif pozisyon HMI ekranlarını kontrol eder.

Mitsubishi Örneği

%
; MITSUBISHI G20 İNÇ SEÇİMİ
G20 ; (Doğrusal eksenlerde inç program komut birimlerini etkinleştir)
G00 X6.5 Z3.22 ; (İnç cinsinden mutlak koordinatlara hızlı konumlanma)
G21 ; (İnç girişini iptal et ve metrik komut birimlerini geri yükle)
M30 ;
%

kuru çalıştırma: Operatör programı yükler ve parameter #1041 değerinin HMI kurulumu ile eşleştiğini doğrular. G20 komutu kendi başına bir blokta çözümlenerek program komut birimlerini inç olarak yapılandırır. Doğrusal eksenler X6.5 inç ve Z3.22 inç konumuna hareket ederken, herhangi bir döner eksen konumu ölçeklendirilmeden kalır. G21'in okunması varsayılan milimetre komut sistemini geri yükler. Operatör, geçiş sırasında herhangi bir koordinat ölçekleme anomalisinin meydana gelmediğinden emin olmak için HMI ekranını izler.

Hata Analizi

Marka	Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Çözüm
Fanuc	Alarm PS0368	Kayıtlarda tool offsets aktifken Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) değerini değiştirmek.	Otomatik çalışma durur ve ekranda Alarm PS0368 görüntülenir.	Parameter No. 5040 değiştirmeden önce tüm tool offsets değerlerini temizleyin ve telafiyi devre dışı bırakın.
Fanuc	Alarm PS0011	Programlanan kesme feedrate değeri, makine parametrelerinde ayarlanan maksimum feedrate limitini aşıyor.	Eksen hareketi durur ve Alarm PS0011 görüntülenir.	Aktif feedrate F değerini doğrulayın ve programlanan hızı izin verilen makine parametreleri dahilinde ayarlayın.
Siemens	Alarm 61800	Harici dil parametresi MD18800 veya Option Bit 19800 devre dışıyken G20'nin çalıştırılması.	Kontrol sistemi işlemeyi durdurur ve Alarm 61800 ("External CNC system missing") hatasını görüntüler.	Makine veri parametresi MD18800 değerini 1 yapın ve Option Bit 19800'ün aktif olduğundan emin olun.
Siemens	Alarm 14800	G20 etkinleştirildikten sonra metrik feedrate ölçeklenemediği için yörünge feedrate F değerinin sıfır olması.	İlk doğrusal harekette çalışma durur ve Alarm 14800 görüntülenir.	İnç cinsinden aktif feedrate belirlemek için G20 bloğunun hemen ardından yeni bir F (feedrate) değeri programlayın.
Mitsubishi	Program Hatası P33	G20 veya G21'in koordinat hareketleri veya diğer G-codes ile aynı blokta programlanması.	NC tarayıcı çalışmayı durdurur ve Program Hatası P33 ("Illegal G-code command format") uyarısı verir.	G20 komutunun kendi bağımsız bloğunda tamamen yalnız programlandığından emin olun.
Mitsubishi	Program Hatası P162	3 boyutlu tool radius compensation (G41.2/G42.2) aktifken birimler (G20/G21) arasında geçiş yapılması.	Otomatik döngü durur ve kontrol panelinde Program Hatası P162 görüntülenir.	Birim sistemlerini değiştirmeden önce tüm 3D tool radius compensation uygulamalarını devre dışı bırakmak için G40 programlayın.

Uygulama Notu

Fanuc sistemlerinde tool length compensation tipini yöneten Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) değerinin, aktif tool offsets kayıtları temizlenmeden değiştirilmesi doğrudan Alarm PS0368 hatasına yol açarak çevrimi durdurur. Benzer şekilde, Mitsubishi kontrollerinde Parameter #1041 I_inch değeri ile program birimlerinin uyuşmaması, turret yörüngesini saptırarak döner chuck çenelerine sert bir darbe indirilmesine ve spindle milinin kalıcı hasar görmesine neden olur. Bu tarz kritik operasyonel risklerin önüne geçmek için, operatörler kesim öncesinde Chuck ve Tailstock Barrier ekranları üzerinden sanal sınırları (G22/G23) tanımlamalıdır. Siemens tarafında ise MD20734 Bit 3 ($MC_EXTERN_FUNCTION_MASK Bit 3) değerini 1 yapmak tarayıcı hatalarını gizlese de, hatalı çevrilen kodların sisteme gönderilmesine ve kontrolsüz eksen hareketlerinin oluşturduğu yüksek maliyetli hurda oranlarına yol açar. Atölye genelinde hurda maliyetini düşürmek ve plansız duruş süresi riskini en aza indirmek adına, her birim dönüşümünün ardından F feedrate değerinin yeni birim sistemine göre manuel olarak yeniden programlanması ve havadaki ilk parça kuru çalıştırma sürecinin eksiksiz yürütülmesi şarttır.

İlişkili Komut Ağı

• G21 (Metrik Veri Girişi): Aktif G20 inç modunu iptal eder ve varsayılan metrik (milimetre) komut birimi sistemini geri yükler.
• G700 (Siemens Yerel İnç Sistemi): Hem geometri koordinatlarını hem de teknolojik parametreleri (feedrate ve offsetler gibi) otomatik olarak inç cinsine ölçeklendirir.
• G291 (Siemens ISO Dialect Modu): Yorumlayıcının G20 dahil olmak üzere harici ISO dialect G-codes komutlarını tanımasını sağlar.
• G10.9 (Mitsubishi Çap/Yarıçap Geçişi): Koordinat eksenleri için birim ölçeklendirmesiyle etkileşime giren dinamik çap veya yarıçap tanımlamasını değiştirir.

Sonuç

Birim dönüşümü süreçlerinde sıfır hurda hedefi ve maksimum operasyon süresi elde etmek, ancak sıkı bir parametre kontrolü ve güvenlik bariyeri disipliniyle mümkündür. G20 komutunu daima program başında, tek başına bağımsız bir blokta çalıştırın ve aktif takım ile iş parçası koordinat offsetlerini HMI ekranlarında manuel olarak güncelleyin. Tezgaha bağlı fikstürlerin veya spindle milinin zarar görmesini engellemek için kesim öncesinde mutlaka hava kesimi kontrolü gerçekleştirilmeli, Chuck Barrier alanları doğrulanmalı ve özellikle Siemens sistemlerinde feedrate uyumsuzluğundan kaynaklanan plansız duruş sürelerinin önüne geçmek için F komutları inç birimine göre yeniden tanımlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

G20 etkinleştirildiğinde CNC tezgahında eksen çözünürlüğü ve pozisyon hassasiyeti nasıl değişir?

G20 komutunun etkinleştirilmesi, eksenin en küçük hareket adımını (artım değerini) doğrudan etkiler. Örneğin Mitsubishi sistemlerinde parameter #1003 iunit üzerinden eksen çözünürlüğü B seviyesinden (0.0001 inç) E seviyesine (0.0000001 inç) kadar yapılandırılabilir. Bu çözünürlük ayarı, makinenin mekanik backlash telafisini ve interpolasyon kalitesini belirler. Hassas parçaları işlemeye başlamadan önce, parametre ekranından iunit (Input Setting Unit) ayarını kontrol ederek eksen çözünürlüğünün hedeflediğiniz inç toleranslarına uygun olarak B, C, D veya E değerlerinden birine ayarlandığından emin olun.

Programda G20 çağrıldıktan sonra neden ani bir eksen aşırı hareket (overtravel) alarmı alıyorum?

Koordinat değerleri programda inç olarak yorumlanmaya başlansa da, Chuck ve Tailstock Barrier gibi sanal güvenlik sınırları tezgaha metrik koordinat sistemine göre kaydedilmiş olabilir. Bu durum, inç cinsinden verilen büyük bir koordinat hareketinin (örneğin X6.0 inç) makine tarafından hala metrik sınırlarla (örneğin 6.0 mm limiti) karşılaştırılmasına yol açarak ani strok limiti alarmlarını tetikler. Birim geçişi yapmadan önce, HMI panelindeki Chuck ve Tailstock Barrier ekranlarına giderek sanal koruma sınırlarını inç ölçü sistemine göre yeniden tanımlayın veya sınır denetimini geçici olarak pasif hale getirin.

Birim değişiminden kaynaklanan spindle çarpışmalarını ve parça hurdalarını önlemek için en güvenli yazılımsal önlem hangisidir?

Birim hatalarını tamamen ortadan kaldırmak için en güvenli yöntem, program başlangıcında sistem değişkenlerini veya modal durum makrolarını sorgulayan bir denetim bloğu kullanmaktır. Fanuc sistemlerinde aktif birim modunu gösteren #4006 makro değişkenini veya Siemens sistemlerinde $P_GG[6] sistem değişkenini sorgulayarak tezgaha otomatik hata verdirebilirsiniz. Programınızın ilk bloğuna aktif modal grubu kontrol eden bir makro sorgusu (örneğin Fanuc için IF [#4006 EQ 20] GOTO 10; #3000=1 (BIRIM HATASI);) ekleyerek yanlış birim modunda programın çalışmasını otomatik olarak engelleyin.