Siemens G35 Azalan Hatveli Diş Açma Kodu ve Parametreleri

Giriş

Diş sonu koordinatının veya yaklaşma mesafelerinin dönen ayna çenelerine (chuck jaws), parça bağlama aparatlarına (clamps) veya mengene çenesine (vise jaw) çok yakın tanımlanması, G35 azalan hatveli diş açma operasyonlarında en ciddi mekanik çarpışma riskini oluşturur. G35 çevrimi yürütülürken ilerleme (feedrate) override anahtarı otomatik olarak devre dışı bırakılıp %100 değerine kilitlendiği ve ilerlemeyi durdurma (feed hold) düğmesi de tamamen işlevsiz hale geldiği için, herhangi bir eksen koordinatı kaymasında operatörün takımı manuel olarak durdurması imkansızdır. Bu durumda, kesici takım tutucusu veya taret (turret) dönen aynaya (chuck) büyük bir hızla çarpar; bu sert çarpışma (hard collision) karbür ucu parçalar, fener milini büker ve işletmeler için binlerce dolarlık plansız duruş süreleri (downtime) ile yüksek parça hurda (scrap) oranına neden olur. Eksen bindirmelerini ve duruşları tamamen ortadan kaldırmak için, işlem öncesinde G96 sabit kesme hızı mutlaka iptal edilerek G97 sabit spindle devri aktif edilmeli ve ilk talaştan önce boşta bir kuru çalıştırma (dry run) yörünge kontrolü yapılmalıdır.

Teknik Özet

Teknik Özellik	Spesifikasyon
Komut Kodu	G35
Modal Grup	Grup 01, Modal
Markalar	Siemens
Kritik Parametreler	F (mm/rev2 veya inch/rev2 cinsinden azalan diş hatvesi değişim oranı), SF= (çok ağızlı dişler için başlangıç açısı ofseti)
Ana Sınırlama	Spindle devri sabit kalmalıdır (G97). Feedrate override ve feed hold yoksayılır. Takım yarıçap telafisi (G41/G42) yürütmeden önce G40 ile iptal edilmelidir.

Hızlı Okuma

• Spindle gecikmesini (servo lag) ve adım hatalarını önlemek için G35 yürütülmesinden önce sabit kesme hızını (G96) devre dışı bırakın ve sabit spindle devri (G97) komutunu verin.
• Takım yolu ofset hatalarını önlemek için G35 bloğunu çağırmadan önce G40 kullanarak takım yarıçap telafisini (G41/G42) devre dışı bırakın.
• Kontrol ünitesinin Alarm 14800 hatasını tetiklemesini önlemek için G35 öncesinde sıfırdan farklı bir ilerleme hızının (G95) aktif olduğundan emin olun.
• Eksen ivmelenme aşırı yüklerini ve Alarm 22280 hatasını önlemek için DITS ve DITE ile yeterli run-in ve run-out yolları tanımlayın.
• F-tabanlı hatve değişim oranını kullanmak için yorumlayıcıyı yerel Siemens moduna (G290) veya K-tabanlı azalış değerlerini kullanmak için ISO Dialect moduna (G291) geçirin.
• Tareti ve ölçüm istasyonlarını çarpışmadan korumak için G25 ve G26 kullanarak güvenlik boşluklarını izleyin ve yazılımsal sınır sınırları belirleyin.

Temel Kavramlar

Siemens tornalama sistemlerinde azalan hatveli diş açma (G35), diş hatvesinin spindle devri başına doğrusal olarak azaldığı dişleri işler. Bu komut, hatvenin eksen boyunca sürekli küçülmesi gereken özel kendinden kesmeli vidalar veya sonsuz vida bileşenleri için kritik öneme sahiptir. Kontrol ünitesi, fener milinin (spindle) açısal konumunu ilerleme ekseni hareketiyle senkronize ederek rijit bir matematiksel ilişki sürdürür. Bu adım adım senkronize davranış nedeniyle, eksen ilerleme hızı doğrudan spindle devri enkoderine bağımlı kılınır.

Bu sıkı senkronizasyonu korumak için, diş açma sırasında standart operatör kontrolleri geçersiz kılınır. G35 bloğu boyunca ilerleme hızı override anahtarları %100 değerine kilitlenir ve feed hold düğmeleri devre dışı bırakılır. Feed hold düğmesine basılırsa, eksen hareket etmeye devam eder ve ancak diş açma dışındaki bir sonraki bloğun bitiş noktasına ulaştığında durur. Bu durum, çevrimi kesim ortasında manuel olarak kesmeyi imkansız hale getirir, bu nedenle takım boşluğunun ve takım yolunun doğruluğunun önceden kontrol edilmesini zorunlu kılar.

Komut Yapısı

Azalan hatveli dişleri programlamadan önce, Siemens için G33 sabit hatveli diş açma gibi sabit adımlı diş açma komutlarını anlamak faydalıdır. Hatvenin azalmak yerine arttığı progresif diş profilleri için G34 artan hatveli diş açma kılavuzuna bakın. Yazılımsal koordinatlar da G25 alt çalışma alanı sınırlandırmaları kullanılarak korunabilir.

SINUMERIK kontrol ünitelerinde G35 komutu iki farklı sözdizimi stiliyle programlanabilir: yerel Siemens modu ve harici ISO Dialect modu. Programcılar bu modlar arasında G290 ve G291 komutlarını kullanarak geçiş yapabilirler. Yerel Siemens modunda, azalan hatve değişim oranı, mm/rev² cinsinden hatve değişimini temsil eden F adresiyle programlanır. Başlangıç hatvesi ise eksene paralel I, J veya K parametreleriyle tanımlanır.

Alternatif olarak, ISO Dialect modunda azalan hatveli diş açma G34 komut bloğu altında yürütülür. Bu modda, spindle devri başına azalan hatve düşüş miktarını temsil etmek üzere K adresine negatif bir değer atanır. Yorumlayıcının yol sınırlarını hesaplayabilmesi için Kartezyen uzaydaki hedef bitiş noktası koordinatları her zaman açıkça tanımlanmalıdır.

Sözdizimi

Yerel Siemens Modu Sözdizimi:

G35 X... Y... Z... I... J... K... F... SF=... ;

ISO Dialect Modu Sözdizimi:

G34 X(U)... Z(W)... F... K... ;

Parametreler

Parametre	Programlama Modu	Açıklama	Değer Aralığı
X, Y, Z	Siemens Modu	Mutlak (G90) veya artışlı (G91) değerler olarak programlanan, dişin fiziksel bitiş noktasının Kartezyen koordinatları.	Koordinat aralığı
I, J, K	Siemens Modu	Sırasıyla X, Y ve Z eksenlerine paralel olarak belirtilen nominal başlangıç diş hatvesi (adımı).	mm veya inç cinsinden boyut
F	Siemens Modu	mm/rev2 veya inch/rev2 cinsinden azalan diş hatvesi değişim oranı.	Sayısal değer
SF=	Siemens Modu	Çok ağızlı dişlerin işlenmesi için başlangıç noktası ofset açısı (derece cinsinden). Belirtilmezse varsayılan olarak SD 42000 ayar verisini kullanır.	0.0000 ila 359.999 derece
X(U), Z(W)	ISO Dialect Modu	Dişin mutlak (X, Z) veya artışlı (U, W) bitiş noktası koordinatları.	Koordinat aralığı
F	ISO Dialect Modu	Nominal başlangıç diş hatvesi.	mm veya inç cinsinden boyut
K	ISO Dialect Modu	Spindle devri başına diş hatvesi değişim değeri. Azalan hatveli diş açmada bu değer negatif olmalıdır.	Sayısal değer

Marka Uygulamaları

Siemens

Siemens, değişken adımlı dişleri yönetmek için benzersiz, çift sözdizimli iki dilli bir model kullanır. Yerel Siemens modunda, azalan hatveli değişken diş açma G35 komutuyla gerçekleştirilir ve hatve değişim oranı F adresi altında programlanır. Artan hatveli dişler ise G34 komutunu kullanır. ISO Dialect moduna (G291) geçildiğinde, hem artan hem de azalan hatveli dişler için G34 kullanılır ve hatve düşüşünü belirtmek için negatif bir K değeri gerekir.

Siemens, diş açma geçişleri arasında gelişmiş sürekli yol bağlamayı (G64) destekler. Sürekli yol modu G64 altında ardışık G33 ve G35 blokları programlanarak, hareket çekirdeği (motion kernel) blokları bağlamak için ön okuma tamponunu ve look-ahead hız kontrolünü kullanır. Bu özellik, ani hız sıçramalarını veya yavaşlama duraklamalarını ortadan kaldırmak için geçiş hızlarını ayarlar.

Siemens, DITS ve DITE kullanarak parça programı içinden run-in ve run-out yollarının doğrudan programatik kontrolünü sağlar. Bu komutlar doğrudan SD 42010 ($SD_THREAD_RAMP_DISP) ayar verilerine yazılır, böylece programcılar ivmelenme ve yavaşlama rampası boylarını özelleştirebilir. Bu dinamik kontrol, kısa iş parçalarında eksen ivmelenmesi aşırı yük alarmlarını önler.

Marka Karşılaştırmaları

Özellik / Opsiyon	SINUMERIK 840D sl (Üst Seviye)	SINUMERIK 828D (Orta Seviye)	SINUMERIK 802D sl (Kompakt)
Çok Köşeli Tornalama (G51.2 / G50.2)	Desteklenir (Grup 20 çok köşeli tornalama)	Hariç tutulmuştur (Desteklenmez)	Hariç tutulmuştur (Desteklenmez)
G35 Azalan Hatveli Diş Açma Çevrimi	Desteklenir (Grup 01 modal komut)	Desteklenir (Grup 01 modal komut)	Desteklenir (Grup 01 modal komut)
ISO Dialect Çeviri Modu (G291)	Desteklenir (MD 18800 ile etkinleştirilir)	Desteklenir (MD 18800 ile etkinleştirilir)	Desteklenir (MD 18800 ile etkinleştirilir)

Teknik Analiz

Siemens G35 komutunun analitik değerlendirmesi, iki dilli yapısının farklı matematiksel davranışlar sunduğunu göstermektedir. Yerel Siemens modunda (G290) çalışırken, azalan hatve değişim oranı, F parametresi altında mm/rev² cinsinden bir ivmelenme/yavaşlama oranı olarak programlanır. Ancak kontrol ünitesi G291 ile ISO Dialect moduna yapılandırıldığında, G34 kullanılır ve hatve değişim oranı, devir başına bir azalma olarak K ile belirtilir. ISO modunda yorumlayıcı, hesaplanan ilerleme hızının yol bitiş noktasında sıfıra veya negatif bir değere ulaşmasını önlemek için katı bir matematiksel kısıtlamayı zorunlu kılar; bu kısıtlama (F + K / 2)² + 2KW > 0 olmasını gerektirir. Bu kural ihlal edilirse, servo kilitlenmesini önlemek için yorumlayıcı programın yürütülmesini durdurur.

Sistem seviyesinde, Siemens modelleri arasında önemli donanım ve yazılım yeteneği farkları vardır. SINUMERIK 840D sl gibi üst düzey kontrolörler, çok köşeli tornalama için G51.2 (Çok köşeli tornalama AÇIK) ve G50.2 (Çok köşeli tornalama KAPALI) gibi gelişmiş Grup 20 G-kodlarını desteklerken, bu kodlar kompakt SINUMERIK 802D sl modelinde tamamen çıkarılmıştır. Bununla birlikte, her iki sistem de programlanabilir run-in ve run-out yollarını saklamak için SD 42010 ($SD_THREAD_RAMP_DISP) ayar verisini kullanır; bu sayede kısa diş boylarında tork aşırı yük alarmlarını önlemek için dinamik eksen ivmelenme ayarları yapılabilir.

Program Örnekleri

G290 ; Parser'ı yerel Siemens moduna geçir
G35 Z-200.0 K100.0 F17.045455 ; Başlangıç hatvesi 100 mm/rev olan azalan diş adımı Z-200.0 konumuna kadar 17.045455 mm/rev² oranında azalır
G35 Z-150.0 K50.0 F5.0 SF=180.0 ; Başlangıç hatvesi 50mm olan ve 5.0 mm/rev² oranında azalan silindirik diş, başlangıç açısı ofseti 180 derece
G64 ; Diş açma bloklarını hız sıçraması olmadan pürüzsüz bağlamak için sürekli yörünge modunu etkinleştirir
G33 Z0 K100.0 SF=14.0 ; Önce sabit hatveli bir diş segmenti keser
G35 Z-200.0 K100.0 F17.045455 ; Azalan hatveli diş segmentini sabit segmentin ardına pürüzsüzce zincirler

Bir kuru çalıştırma sırasında kontrol ünitesi program kodunu iş parçası kesmeden yürütür ve takım yolunu doğrular. G35 komutu ilerleme override değerini %100 oranında kilitlediği ve feed hold düğmesini devre dışı bıraktığı için, operatör ilerleme hızını ayarlayamaz veya kesim sırasında makineyi duraklatamaz. Çalıştırmadan önce, eksenin Alarm 22280 hatasını tetiklemeden veya fener mili aynasına (spindle chuck) çarpmadan senkron hıza ulaşabildiğinden emin olmak için boşlukta (iş parçası bağlı değilken) güvenlik mesafeleri mutlaka doğrulanmalıdır.

Hata Analizi

Marka	Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Çözümü
Siemens	Alarm 14800	Programlanan yörünge hızı sıfır veya daha düşük bir değere ulaştığında (örneğin F0 aktifken) ve "Sabit ilerleme hızları" seçeneği etkin değilken G35 çağrılmıştır.	G35 öncesinde sıfırdan farklı bir ilerleme hızının aktif olduğundan emin olun veya geçerli bir ilerleme hızı programlayın.
Siemens	Alarm 22280	Programlanan run-in yolu (DITS), diş açma ekseninin senkron hıza ulaşması için çok kısadır ve eksen ivmelenme aşırı yüküne yol açar.	Programdaki DITS değerini artırın veya alarm maskesi yapılandırmasını değiştirmek için MD 11411 parametresini düzenleyin.
Siemens	Alarm 61800	Makine verisi MD 18800 veya 19800 opsiyon biti 1 olarak ayarlanmadığında harici ISO Dialect komutları (G32 veya ISO G34 gibi) yürütülmüştür.	MD 18800 parametresini 1 olarak yapılandırarak harici dil çevirisini etkinleştirin.
Siemens	Alarm 61001	Çevrim çağrısı içerisindeki diş adımı veya hatve parametreleri çelişkili veya yanlış değerler içeriyor.	Çevrim çağrısı içindeki diş adımı ve hatve parametrelerini kontrol edin ve düzeltin.
Siemens	Alarm 61102	Çevrim yürütülmesi sırasında spindle dönüş yönü M03 veya M04 eksik.	Diş açma çevrimini çağırmadan önce M03 veya M04 programlayın.

Uygulama Notu

Fener milindeki spindle enkoderi ile eksen servoları arasındaki senkronizasyonun bozularak diş hatvesinin hata vermesi ve işlenen parçanın doğrudan bir hurda (scrap) haline gelmesi, G35 azalan hatveli diş açma operasyonu öncesinde G96 sabit kesme hızı modunun iptal edilmemesinin kaçınılmaz bir sonucudur. Kesici takım radyal yönde hareket ederken G96'nın devri sürekli değiştirmesi servo gecikmesine (lag) yol açar ve bu durum diş kalitesini tamamen bozar. Ayrıca, kısa diş boylarında eksen ivmelenmesinin motor limitlerini aşması sonucu Alarm 22280 hatasının tetiklenmesini engellemek için, SD 42010 ($SD_THREAD_RAMP_DISP) ayar verisi içindeki DITS (run-in) mesafesi optimize edilmelidir. İvmelenme rampası yetersiz olduğunda servo motor spindle hızına yetişemez ve diş adımı bozuk çıkarak plansız duruş süresini (downtime) artırır ve üretim maliyetini yükseltir. Benzer şekilde, çevrim öncesinde takım ucu yarıçap telafisinin (cutter compensation) G40 ile iptal edilmemesi takım yolu ofset hatalarına sebebiyet verir. Operatörlerin feed hold veya feedrate override butonlarını kullanamadığı G35 döngüsünde, spindle aynası (chuck) veya iş parçası aparatları (clamps, vise jaw) ile taret (turret) arasında meydana gelebilecek sert çarpışmalar (hard collision) fener milinin bükülmesine ve binlerce dolarlık plansız duruşa yol açmaktadır. Bu durumları önlemek amacıyla G25 ve G26 yazılımsal sınır sınırları tanımlanmalı, sıfırdan farklı ilerleme hızı (G95) aktif edilmeli ve mutlaka bir kuru çalıştırma testi gerçekleştirilmelidir.

İlişkili Komut Ağı

• G33: Değişken hatve değişimleri uygulanmadan önce temel hatve senkronizasyonunu sağlayan, sabit hatveli diş açma komutudur.
• G34: G35 azalan hatveli diş açmanın karşılığı olan, progresif hatveli diş açma (doğrusal hatve artışı) komutudur.
• G25: Tareti ve diğer makine parçalarını korumak amacıyla yazılımsal sınır sınırları tanımlamak için kullanılan alt çalışma alanı sınırlama komutudur.
• DITS / DITE: SD 42010 ayar verisini güncelleyerek parça programında doğrudan run-in ve run-out yollarını tanımlamak için kullanılır.
• G290 / G291: Kontrolör yorumlayıcısını yerel Siemens modu ile harici ISO Dialect modu arasında değiştirmek için kullanılır.
• G64: Geçişlerde hız sıçramaları olmadan birden fazla diş açma bloğunu pürüzsüzce bağlamak için programlanan sürekli yörünge modudur.

Sonuç

Değişken hatveli diş açma operasyonlarında taret çarpışmalarını engellemek ve parça hurda oranlarını kalıcı olarak düşürmek için, işleme öncesinde sistem konfigürasyonlarının doğru yapılması şarttır. G35 çevrimlerinde fener mili devrinin G97 ile kilitlenmesi, takım ucu yarıçap telafisinin G40 ile devre dışı bırakılması ve DITS/DITE rampa mesafelerinin parça geometrisine göre ayarlanması plansız duruş sürelerini (downtime) ve iş mili hasarlarını önler. Diş açma çevrimini başlatmadan önce fener mili aynası (spindle chuck) ve iş parçası aparatlarından güvenli bir mesafede yapılacak kuru çalıştırma simülasyonu, işletmelerin bakım maliyetlerini düşürür ve üretkenliğini en üst düzeye çıkarır.

Sıkça Sorulan Sorular

Siemens CNC ünitesinde G35 azalan hatveli diş açarken Alarm 22280 hatası nasıl çözülür?

Alarm 22280 hatası, parça programındaki DITS (giriş yolu) rampasının servo motorun spindle devri ile senkronize olmasına izin vermeyecek kadar kısa olmasından kaynaklanır. Bu ivmelenme eksikliği dişin ilk adımlarında hatve hatasına yol açarak parçayı hurdaya ayırır. Çözüm için program başlangıcına daha büyük bir DITS değeri (örneğin DITS=5) ekleyerek hızlanma mesafesini artırın veya MD 11411 ($MN_ENABLE_ALARM_MASK) parametresini düzenleyin. Pratik Eylem: Takımın iş parçasına temas etmeden önceki Z ekseni başlangıç noktasını fener milinden daha geriye kaydırarak servo motorun senkron hıza ulaşması için gereken fiziksel mesafeyi artırın.

G35 komutuyla azalan hatveli diş açarken feedrate override anahtarı neden kilitlenir?

G35 çevrimi, iş mili hızı ile eksen ilerlemesini milisaniye seviyesinde senkronize ederek hatve doğruluğunu garanti etmek için override anahtarını %100 değerine kilitler. İlerlemenin manuel olarak düşürülmesi senkronizasyonu bozarak kesici ucun kırılmasına ve parça hurda oranının artmasına yol açar. Diş açma esnasında acil bir durum oluşursa ekseni durdurmanın tek yolu Acil Durdurma butonuna basmaktır. Pratik Eylem: İlk parçayı işlemeden önce iş parçasını sökün ve programı boşta kuru çalıştırma yöntemiyle test ederek koordinat ve yaklaşma doğruluğundan emin olun.

Siemens G35 komutunda çok ağızlı azalan hatveli diş açarken başlangıç açısı nasıl kaydırılır?

Çok ağızlı azalan hatveli dişlerde başlangıç açısını kaydırmak için absolute ondalıklı açı değerlerini kabul eden yerel SF= komutu kullanılmalıdır (örneğin çift ağızlı dişin ikinci pasosu için SF=180.0 yazılır). Bu komut doğrudan SD 42000 parametresine yazılır ve Fanuc tarzındaki ondalıksız Q180000 formatının aksine Siemens'te format hatalarını engeller. Pratik Eylem: Program içinde G35 satırının sonuna SF= değerini ondalıklı olarak ekleyin ve her ağız için açıyı eşit dilimlerle (örneğin üç ağız için SF=0, SF=120.0, SF=240.0) tanımlayın.