Fanuc, Siemens ve Mitsubishi CNC Torna G70 İnce Talaş Çevrimi Kılavuzu

GiriÅŸ

Cepli profil işleme operasyonlarında G70 ince talaş çevrimi çağrıldığında, takımın bitiş noktasından çevrim başlangıç noktasına hızlı doğrusal olmayan geri dönüşü (nonlinear rapid return), torna taretini doğrudan ham malzemeye veya aynaya (chuck) daldırabilir. Operatörün taret eksen hareketlerini ve güvenlik mesafelerini doğrulamaması durumunda meydana gelen bu sert çarpışma (hard collision), sadece kesici takımı kırmakla kalmaz; pahalı ham parçayı anında hurdaya çıkararak saatler süren tezgah duruş süresine (downtime) ve yüksek parça maliyet kaybına yol açar.

Teknik Özet

Komut Kodu	G70 (Fanuc, Mitsubishi) / CYCLE95 (Siemens)
Modal Grubu	Non-modal / Sabit Çevrim
Desteklenen Markalar	Fanuc, Siemens, Mitsubishi
Kritik Parametreler	P (başlangıç bloğu), Q (bitiş bloğu), VARI (Siemens)
Temel Kısıtlama	Type I profilleri monotonik olmalıdır; G41/G42, P-Q blokları içinde yer almamalıdır.

Hızlı Okuma

• G70 çevrimini çağırmadan önce takımı ham malzemenin dışında güvenli bir emniyet baÅŸlangıç noktasına konumlandırın.
• Beklenmeyen takım yollarını önlemek için Type I profil ÅŸekillerinin kesinlikle monotonik olmasını saÄŸlayın.
• Hurda parçaları önlemek amacıyla cep içeren konturlar için Type II profillerini kullanın.
• Elektronik koruma sınırları oluÅŸturmak için HMI üzerindeki ayna engeli (chuck barrier) ve punta engeli (tailstock barrier) ayarlarını doÄŸrulayın.
• P ve Q sıralama blokları içinde tanımlanan özel ince talaÅŸ feedrate ve spindle hızlarını otomatik olarak etkinleÅŸtirin.
• Takım yarıçap telafisi komutlarını (G41/G42) P-Q kontur tanımlama bloklarının dışına taşıyın.

Temel Kavramlar

Torna kontrol sistemlerinde G70 ince talaş çevriminin pratik programlama etkisi, önceden oluşturulmuş kontur tanımlarını kullanarak yüksek hassasiyetli ince talaş kesimlerini matematiksel olarak koordine etmektir. İnce talaş takımları için bağımsız ve mükerrer geometri blokları yazmak yerine G70, programcının önceki kaba talaş çevrimlerindeki sıralama parametrelerine referans vermesine olanak tanır.

Kaba talaş operasyonu sırasında kontrol sistemi, şekil program blokları içinde programlanan feedrate, spindle hızları veya takım fonksiyonlarını göz ardı eder. G70 çağrıldığı anda, bu özel ince talaş feedrate ve spindle hızları otomatik olarak etkinleşerek takımın konturu yüksek hassasiyetle takip etmesini sağlar.

Programcılar ve ayar operatörleri, aktif koordinat ofsetleri ve takımın başlangıç pozisyonu konusunda mutlak dikkat göstermelidir. İnce talaş çevrimi tamamlandığında takım, çevrim başlangıç noktasına hızlı doğrusal olmayan pozisyonlama modunda (rapid traverse nonlinear positioning mode) geri döner; bu nedenle ilk emniyet başlangıç noktası güvenlik açısından kritik önem taşır.

Komut Yapısı

G70 çevrimi, önceden tanımlanmış kontur koordinatlarına dayalı olarak ince talaş operasyonlarını yürütmek için yapılandırılmış bir sıraya dayanır. Kontrolör, belirli bir blok aralığını hedefleyerek kaba talaş pasosundaki geometriyi ince talaş takım yoluna sorunsuz bir şekilde uygular.

Temel mantık tutarlı kalmakla birlikte, kesin sözdizimi kontrol markasına bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Fanuc ve Mitsubishi standart G-code sıralama adreslerini kullanırken, Siemens operasyona parametrelendirilmiş teknoloji çevrimleri aracılığıyla yaklaşır.

Fanuc Sözdizimi: G70 P_ Q_

Mitsubishi Sözdizimi: G70 Aa Pp Qq Hh

Siemens Sözdizimi: CYCLE95(...) veya CYCLE950(...)

• P / p: Hedef kontur geometrisinin baÅŸlangıç sıralama blok numarasını belirtir.
• Q / q: Hedef kontur geometrisinin bitiÅŸ sıralama blok numarasını belirtir.
• A / a: (Mitsubishi) Hafızadan harici bir ÅŸekil alt programını çağırır.
• H / h: (Mitsubishi) Anında kesici kenar açısını seçici olarak telafi eder.
• VARI: (Siemens) Kaba ve ince talaÅŸ arasında geçiÅŸ yapmak için çevrim modunu deÄŸiÅŸtirir.

Marka Karsilastirma

Fanuc

Fanuc, kontur işlemeyi yönetmek için kaba talaşta G71 veya G72 ve ince talaşta G70 kullanarak ayrı G-code gruplarına dayanır. Çevrimi, kontur bloklarına işaret eden düz bir sıralama adresi yapısıyla tanımlar.

G70 P_ Q_

Parametre / Detay	DeÄŸer
Hızlı hareket pozisyonlama modu (Rapid traverse positioning mode)	No. 1401 bit 1 (LRP)
Series 15 program formatı	No. 0001 bit 1 (FCV)
Versiyon Farklılıkları	Series 15, G70 yerine G70.7 kullanır

Uyarı: P-Q bloklarının içine yerleştirilen takım telafisi komutları (G41/G42) kullanılmayan komut alarmını tetikler.

Siemens

Yerel SINUMERIK modunda çalışan Siemens kontrolleri, CYCLE95 gibi teknoloji odaklı parametrelendirilmiş blokları kullanarak standart G-code çevrimlerini tamamen devre dışı bırakır. Kaba ve ince talaş işlemek için operatör aynı çevrimi iki kez çağırır ve VARI parametresini değiştirir.

CYCLE95(...)

Parametre / Detay	DeÄŸer
Çevrim kodu	CYCLE95 / CYCLE950
Ä°ÅŸleme tipi parametresi	VARI
Versiyon Farklılıkları	— (no source)

Mitsubishi

Mitsubishi torna kontrolleri, ince talaş çevrimi için genişletilmiş bir adres formatı sunar. Derleyici harici bir şekil alt programını kullanabilir ve kesici kenar açısını telafi edebilir.

G70 Aa Pp Qq Hh

Parametre / Detay	DeÄŸer
Harici alt program adresi	A
Açı telafisi	H
Versiyon Farklılıkları	— (no source)

Marka Karşılaştırmaları

Özellik	Fanuc	Siemens	Mitsubishi
Çevrim Kodu	G70	CYCLE95 / CYCLE950	G70
Sıralama Hedefleme	P, Q parametreleri	— (no source)	P, Q parametreleri
Harici Alt Program	— (no source)	— (no source)	A parametresi
Mod Değiştirme	Ayrı G-code'ları	VARI parametresi	Ayrı G-code'ları

Teknik Analiz

İki belirgin davranış, Fanuc torna ince talaş çevrimini ve G-code ayrıştırmasını Siemens ve Mitsubishi kontrollerinden açıkça ayırır. İlk olarak Fanuc, kontur işlemeyi yönetmek için kaba talaşta G71 veya G72 ve ince talaşta G70 gibi ayrı G-code gruplarına dayanır. Yerel SINUMERIK modunda çalışan Siemens kontrolleri bu G-code çevrimlerini tamamen devre dışı bırakır. Bunun yerine, genişletilmiş stok kaldırma için teknoloji odaklı parametrelendirilmiş blokları (özellikle CYCLE95 veya CYCLE950) kullanırlar. Bir Siemens kontrolde kaba ve ince talaş işlemek için operatör aynı çevrimi iki kez çağırır ve tek mod parametresini (VARI) değiştirir; böylece birden fazla bağımsız G-code grubuna ihtiyaç duymadan programlanan koordinatları korur.

İkinci olarak Fanuc, G70 çevrimini P ve Q blokları ile sınırlı düz bir sıralama adresi yapısıyla tanımlar. Buna karşılık Mitsubishi torna kontrolleri, ek parametreler kullanarak genişletilmiş bir G70 adres formatı sunar. Mitsubishi derleyicisi, hafızadan tamamen harici bir şekil alt programını çağırmak için A parametresini kullanır. Ayrıca, boyuna veya alın yönünde kesici kenar açısını anında seçici olarak telafi etmek için H parametresini kullanır; bu yetenek Fanuc G70 çevrimlerinde tamamen eksiktir.

Program Örnekleri

Fanuc İnce Talaş Uygulaması

N10 G71 U2.0 R1.0
N20 G71 P30 Q40 U0.4 W0.2 F0.3 S550
N30 G00 X20.0
N40 G01 Z-50.0
N50 G70 P30 Q40

Kuru çalıştırma (dry run): Kontrol sistemi X ekseninde 0.4 ve Z ekseninde 0.2 paso payı bırakarak G71 ile kaba talaş pasolarını gerçekleştirir. N50 bloğu G70 çevrimini tetikler ve ince talaş takımını yeni etkinleştirilen ince talaş feedrate değeriyle N30 ile N40 arasında tanımlanan tam kontur boyunca gönderir.

Siemens CYCLE95 Uygulaması

N10 CYCLE95("CONTOUR", 2.0, 0.4, 0.2, 0.3, 1, 0.1, 0.1, 1)
N20 T0202
N30 CYCLE95("CONTOUR", 0.0, 0.0, 0.0, 0.15, 5, 0.1, 0.1, 1)

Kuru çalıştırma: İlk CYCLE95 bloğu "CONTOUR" geometrisine dayanarak kaba talaş operasyonunu gerçekleştirir. Takım değişiminden sonra, ikinci CYCLE95 bloğu işleme tipi parametresi 5 olarak değiştirilerek yürütülür; bu durum kontrolörü mükerrer kod olmadan aynı kontur geometrisi üzerinde son bir ince talaş pasosu yapmaya yönlendirir.

Mitsubishi Harici Alt Program

N10 G71 P100 Q200 U0.5 W0.2
N20 T0303
N30 G70 A1001 P100 Q200 H1

Kuru çalıştırma: İlk kaba talaş işleminin ardından G70 bloğu ince talaş pasosunu komut eder. A1001 parametresi kontrol sistemine şekil tanımını O1001 harici alt programından çekmesini talimat verirken, H1 kesme sırasında kesici kenar açısını dinamik olarak telafi eder.

Hata Analizi

Marka	Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Çözüm
Fanuc	PS0322	Bitmiş şekil başlangıç noktasını aşıyor (Finished shape exceeds start point)	Tezgah durur, malzemeyle sert çarpışma (hard collision) yaşanır	Monotonik olmayan yol veya uygunsuz başlangıç noktası. Takım yolu sınırını kontrol edin ve cepler için Type II kullanımını doğrulayın.
Fanuc	PS0325	Şekil programında kullanılmayan komut (Unavailable command in shape program)	Çevrim yürütülemiyor	Takım yarıçap telafisi (G41/G42) P-Q bloklarının içine yerleştirilmiş. G41/G42 komutlarını kontur tanımının dışına taşıyın.
Fanuc	PS0064 / PS0329	İşleme şekli monotonik bir değişim değil (Shape is not a monotonous change)	Hesaplama sırasında alarm tetiklendi	Type I profili ile cepleri kesmeye çalışmak. Type II profil mantığına geçin.
Mitsubishi	— (no source)	Alt program bulunamadı	Çevrim G70 bloğunda durur	A parametresi ile tanımlanan harici şekil alt programı hafızada eksik. Alt programı yükleyin.
Siemens	— (no source)	Hatalı VARI parametresi	İnce talaş pasosu kaba talaş gibi davranır	CYCLE95 içindeki VARI parametresi ince talaş modu için güncellenmedi. Parametre değerini ayarlayın.

Uygulama Notu

Üretim öncesinde Parameter No. 5102 bit 2 (QSR) ve Parameter No. 5104 bit 2 (FCK) parametrelerini doğrulamak, G70 komutundaki en yaygın plansız duruş süresi kaynağını ortadan kaldırır. Fanuc sistemlerinde QSR parametresi 1 yapıldığında kontrolör, Q adresindeki blok numarasının hafızada varlığını çevrim başlamadan önce kontrol eder; FCK parametresi 1 olduğunda ise profil geometrisi önceden doğrulanır. Özellikle cep içeren konturlarda Type I profil mantığının kullanılması Alarm PS0064 veya Alarm PS0329 tetikleyerek çevrimi kesintiye uğratır. Daha da kritik risk, kesim sonrasında ortaya çıkar: Parameter No. 1401 bit 1 (LRP) değeri ne olursa olsun, G70 çevrimi tamamlandığında takım, başlangıç noktasına hızlı doğrusal olmayan hareketle (nonlinear rapid return) döner. Çevrim başlangıç noktasının emniyetsiz seçilmesi durumunda torna tareti doğrudan parçaya, aynaya (chuck) veya punta (tailstock) gövdesine çarpar. Bu hatalı yapılandırma sadece fener milini (spindle) durdurmakla kalmaz; pahalı iş parçasını anında hurdaya çıkarır ve saatlerce süren üretim çevrim süresi kaybolur. Operatörlerin ve programcıların HMI üzerinden ayna ve punta elektronik engel sınırlarını (chuck/tailstock barrier) tanımlaması ve G41/G42 telafi komutlarını P-Q blokları dışına alarak Alarm PS0325 hatasını önlemesi, imalatta sıfır hurda oranı ve kesintisiz tezgah çalışma süresi sağlar.

İlişkili Komut Ağı

• G71: G70 tarafından referans alınan kontur geometrisini oluÅŸturan ilk boyuna kaba talaÅŸ çevrimini gerçekleÅŸtirir.
• G72: Sonraki bir G70 alın ince talaÅŸ kesimi için sıralama parametrelerini saÄŸlayarak alın kaba talaÅŸ pasolarını yürütür.
• G73: Önceden biçimlendirilmiÅŸ dökümler için model tekrarlamalı kaba talaÅŸ iÅŸleme saÄŸlar ve G70 tarafından kullanılan aynı P ve Q blok yapısını paylaşır.
• G41 / G42: Sözdizimi alarmlarını önlemek için G70 kontur bloklarının dışında programlanması gereken takım yarıçap telafisini uygular.

Sonuç

G70 ince talaş çevriminde maksimum verimlilik elde etmek ve parça hurda oranını sıfıra indirmek, güvenli emniyet başlangıç noktalarının eksiksiz tanımlanmasına bağlıdır. İşleme öncesinde kontur blokları dışındaki G41/G42 konumlandırmasını denetlemek ve HMI bariyer korumalarını aktif tutmak, pahalı taret çarpışmalarını engelleyerek üretim hattında kesintisiz çalışma sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

G70 çevriminde takımın hızlı geri dönüş yolunda parçaya çarpması nasıl engellenir?

G70 çevrimi tamamlandığında takım, Parameter No. 1401 bit 1 (LRP) ayarından bağımsız olarak başlangıç noktasına hızlı doğrusal olmayan (nonlinear rapid) hareketle döner. Cep içeren profillerde bu durumu ve parça hurdasını önlemek için kontur Type II modunda tanımlanmalı ve çevrim çağrılmadan önce takım, Z ve X eksenlerinde malzemenin tamamen dışında emniyetli bir yaklaşma noktasına çekilmelidir.

Fanuc G70 çevriminde PS0325 alarmı neden oluşur ve duruş süresi nasıl önlenir?

PS0325 alarmı, kesici takım yarıçap telafisi komutlarının (G41 veya G42) P ve Q ile belirtilen profil tanımlama bloklarının içerisine yazılması durumunda tetiklenir ve tezgahı durdurur. Plansız duruş süresini engellemek için G41/G42 komutunu G70 bloğundan önce aktif hale getirin ve çevrim tamamlandıktan sonra G40 ile iptal edin.

Siemens CYCLE95 ile kaba talaş sonrası ince talaş geçerken parça kalitesi nasıl artırılır?

Siemens SINUMERIK sistemlerinde ayrı bir G70 kodu bulunmaz; kaba ve ince talaş işlemleri aynı CYCLE95 bloğu üzerinden yönetilir. İnce talaş kalitesini artırıp talaş payı hatasından kaynaklı hurdayı önlemek için ikinci CYCLE95 çağrısında VARI parametresini 5 (veya 11/12) konumuna getirin ve hassas bitiş için F ve S değerlerini doğrudan bu çevrim çağrısı içinde güncelleyin.