G47 Takım Ofseti Çift Artış ve CNC Çarpışma Önleme Rehberi

Giriş

D ve H ofset kayıtlarındaki (registers) hatalı bir yön işareti (+/-) nedeniyle takım veya takım taretinin döner fener mili aynasına, tabla pabuçlarına (clamps) veya mengene çenelerine doğrudan bindirmesi, CNC atölyelerinde saniyeler içinde binlerce dolarlık mekanik hasara yol açar. G47 takım ofseti çift artış (double increase) komutu içeren eski programların yetersiz güvenlik açıklığıyla veya yanlış parametrelerle çalıştırılması, beklenmedik koordinat yönü değişimlerine neden olur. Bu durum, karbür kesici ucu parçalayıp iş milini eğerken, makineyi aşırı yük (overload) alarmıyla (Fanuc Alarm PS0041) plansız duruş süresine (duruş süresi) sokar ve işlenmemiş ham parçayı doğrudan pahalı bir hurdaya (scrap) dönüştürür. Üretim maliyetlerini düşürmek ve hurda oranını en aza indirmek için G47 komutunun koordinat kaydırma ve look-ahead (ön okuma) davranışlarının imalat öncesinde doğrulanması kritik önem taşır. Bu legacy komutun modal olmayan (non-modal) yapısı, her hareket bloğunda ayrı ofset tanımları gerektirdiğinden, operatörlerin G45 (Takım Ofseti Artışı) veya G46 gibi benzer koordinat öteleme satırlarını yönetirken yüksek hassasiyet göstermesi şarttır.

Teknik Özet

Teknik Özellik	Detaylar
Komut Kodu	G47
Modal Grubu	Fanuc ve Mitsubishi sistemlerinde Grup 00 / Non-modal (one-shot). Siemens'te desteklenmez.
Markalar	Fanuc, Siemens (G47 desteklenmez), Mitsubishi
Kritik Parametreler	Fanuc Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT), Mitsubishi Parameter No. 1003 iunit, Siemens MD 10760 $MN_G53_TOOLCORR
Temel Kısıtlama	Aktif modal cutter compensation (G41/G42) sırasında G47 programlanamaz. Sıfır hareket (zero-travel) davranışı değişir: incremental modda (G91) takım çift ofset değeri kadar hareket eder; absolute modda (G90) takım hareket etmez.

Hızlı Okuma

• G47 ofsetlerini komutlandırmadan önce takım yarıçapının iki katından daha büyük bir minimum güvenlik açıklığı alanı (clearance envelope) oluşturun.
• Look-ahead hesaplama hatasını ve Alarm PS0041'i önlemek için aktif cutter compensation (G41 veya G42) sırasında G47 programlamaktan kaçının.
• Çift ofset kaymasını (double offset shift) fiziksel olarak yürütmek için sıfır hareket komutu kullanırken incremental modun (G91) aktif olduğundan emin olun.
• Programlanan hareket yönünü tersine çevirmemek için H veya D ofset register tablosunda saklanan değerin yön işaretini (+/-) doğrulayın.
• G47 Siemens'te desteklenmediği ve Mitsubishi torna tezgahlarında iş mili kontrolü için G47.1 kullanıldığı için torna (lathe) konfigürasyonlarında G47 kullanmaktan kaçının.
• Fanuc sistemlerinde G47 takım ofsetlerini hazır kaba boşaltma çevrimlerinin (G71, G72, G73) ince işleme şekil tanımlama blokları (P ila Q arası) içinde programlamayın.

Temel Kavramlar

G47 takım ofseti çift artış (tool offset double increase) komutu, belirli bir eksen hareketinin programlanmış hareket mesafesini, belirlenen telafi register (compensation register) tablosunda saklanan değerin tam olarak iki katı kadar uzatmak veya genişletmek için tasarlanmış non-modal, Grup 00 hazırlık fonksiyonudur. Ofset non-modal olduğu için yalnızca aynı blokta programlanan koordinat hareketi için geçerlidir. Modern CNC üreticileri G45 ila G48 komutlarını eski (obsolete) legacy fonksiyonlar olarak sınıflandırır ve bunları kesinlikle on yıllar önce yazılmış geleneksel programlarla geriye dönük uyumluluk (backward compatibility) için korurlar. Modern kurulum operatörleri G47 komutunu nadiren kullanır; bunun yerine G41 cutter radius compensation ve G40 compensation cancel gibi standart modal kesici telafilerini tercih ederler.

G47 freze tezgahlarında veya işleme merkezlerinde (machining centers) çağrıldığında, takım merkez yörüngesini (tool center trajectory) dinamik olarak değiştirir. Kontrolör, belirtilen H veya D ofset register tablosundan geometri ofsetini alır, iki katına çıkarır ve programlanan yol hareketine ekler veya çıkarır. Programcılar geçmişte parça boyutlarını blok bazında ayarlamak amacıyla (örneğin kaba işleme pasoları veya alın frezeleme sırasında) bu takım pozisyon ofset fonksiyonunu kullanmışlardır. Ancak, her hareket bloğuna manuel olarak ofset komutları eklemek, modern modal telafi sistemleri tarafından otomatik olarak hesaplanan yol ofsetlerine kıyasla hataya son derece açıktır.

Komut Yapısı

G47 Takım Ofseti Çift Artış komutunu vermek için, komut bir eksen hareket komutu, hedef koordinat ve ofset register tablosu adresi ile birlikte aynı blokta programlanmalıdır. Koordinatlar absolute (G90) veya incremental (G91) olabilir. Incremental modda, programlanan hareket mesafesi sıfır ise (örneğin G91 G47 X0 D01;), takım D01 register tablosunda saklanan ofset değerinin iki katı kadar fiziksel olarak hareket eder. Aksine, absolute modda sıfır hareketli bir hedef (örneğin G90 G47 X0 D01;) takımın hareket etmemesiyle sonuçlanır. Bu fark, koordinat kurulumu sırasında operatör güvenliği açısından kritik önem taşır.

G47 kullanırken hayati bir kısıtlama da register tablosundaki değerin yön işareti mantığıdır. Ofset register tablosundaki pozitif bir değer, hareket mesafesini programlanan yön boyunca genişletir. Negatif bir değer ise bir çıkarma işlemi gibi çalışarak yön anlamını tersine çevirir ve çift daralma (double contraction) gibi davranır. Ofset register adresi, parametre konfigürasyonlarına bağlı olarak D veya H kullanılarak seçilir. G47 komutunun aynı blokta üst üste yığılması veya modal takım ucu veya cutter radius compensation ile eşzamanlı olarak çalıştırılması yasaktır. Ofsetlerin doğru uygulandığından emin olmak için, programcılar öncelikle G43 tool length compensation gibi takım boyu telafilerinin başlatılmasını sağlamalıdır.

Sözdizimi Formatları

Fanuc Frezeleme / İşleme Merkezi Modu:

G90 (or G91) G00 (or G01) G47 IP_ D_ (or H_) ;

Mitsubishi İşleme Merkezi Modu:

G90 (or G91) G00 (or G01) G47 IP_ D_ (or H_) ;

Siemens Kontrol Modu:

(G47 desteklenmez. Bunun yerine Tx Dx kesici uç seçimi ve OFFN kullanın.)

Parametreler

Adres	Açıklama	Aralık / Limit
IP_	Programlanan hareket ekseni boyunca hedef uç nokta koordinatı (örneğin X, Y, Z).	Makine hareket limitleri dahilinde
D_ / H_	Geometri telafi değerini içeren takım ofset register tablosunu belirtir.	01 ila 999 (D00/H00 sıfıra kilitlidir)

Marka Uygulamaları

Fanuc

Fanuc işleme merkezlerinde G47, G-kod grubu Grup 00 altında non-modal takım ofseti çift artış (tool offset double increase) komutu olarak sınıflandırılır. Modern ofset yapılarını ve Grup 23 G-kodlarını etkinleştirmek için Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) parametresinin 1 olarak yapılandırılması gerekir. Artış sistemi (increment system) çözünürlüğü, geçerli takım telafi değeri girişlerini ölçeklendiren Parameter No. 1013 tarafından tanımlanır.

Standart programlama formatı G91 G01 G47 X-120.0 D01 F300; şeklindedir. Bu blok ekseni incremental olarak hareket ettirir ve programlanan -X yönündeki hareketi, D01 register tablosundaki ofset değerinin iki katı kadar uzatır.

Tip	Kod / Parametre	Detaylar
Parametre	Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT)	Tool Change Type (Takım Değiştirme Tipi). Grup 23 G-kodlarını ve modern ofsetleri etkinleştirmek için 1 olmalıdır.
Parametre	Parameter No. 19625	Look-Ahead (Ön Okuma) Arabellek Boyutu. Arka arkaya gelen hareket içermeyen bloklar arabelleği aşarsa kesinti oluşur.
Parametre	Parameter No. 5000 Bit 3 (GNI)	Takım yolu dalmasını (gouging) önlemek için hareket içermeyen G40 iptal bloğunun davranışını kontrol eder.
Parametre	Parameter No. 1013	Giriş çözünürlüğünü belirlemek için IS-A/B/C/D/E Artış Sistemini kontrol eder.
Alarm	Alarm PS0041	Cutter radius compensation çakışması. Aktif G41/G42 sırasında G47 programlandığında tetiklenir.
Alarm	Alarm PS0368	Önce G49 çağrılmadan ofset tipleri arasında geçiş yapıldığında veya aktif ofset varken TCT değiştirildiğinde tetiklenir.
Alarm	Alarm PS0325	Hazır kaba boşaltma çevrimlerinin (G71, G72, G73) P ila Q sıralı blokları arasında G47 programlanırsa oluşur.
Alarm	Alarm PS5257	Parameter No. 5008 Bit 4 (MCR) değeri 1 iken MDI modunda takım pozisyon ofseti veya yarıçap telafisi aktif edilirse oluşur.
Versiyon	Series 30i/31i/32i-B Plus vs. legacy	Parameter No. 5000 Bit 3 (GNI)=0 olması, hareket içermeyen G40 iptal bloklarına farklı davranarak yeni sistemlerde aşırı kesmeye (overcutting) yol açabilir.

Uyarı: Bir ofset aktifken Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) parametresinin değiştirilmesi kesinlikle yasaktır ve sonraki ofset işlemlerinin başarısız olmasına veya Alarm PS0368 hatasının tetiklenmesine yol açabilir.

Siemens

Siemens kontrolleri, yerel (native) modda veya ISO Diyalekt (G291) modu altında legacy G47 çift artış komutunu desteklemez. Bunun yerine Siemens, takım boyu ve yarıçap telafisini takım çağrısı Tx ve kesici uç seçimi (edge selection) Dx aracılığıyla dinamik olarak yönetir. Yaklaşmalar ve geri çekilmeler modal komutlar ve düzlem seçimi (G17/G18/G19) ile kontrol edilir.

Siemens kontrollerinde takım yarıçap telafisi, NORM G41 X50.0 Y50.0 OFFN=1.5 F500; komutu ile modal olarak etkinleştirilir. Bu, doğrusal bir yaklaşım ve 1.5 mm kontur ofset payı (contour offset allowance) ile sol TRC'yi aktif hale getirir.

Tip	Kod / Parametre	Detaylar
Parametre	MD 10760 $MN_G53_TOOLCORR	G53, G153 ve SUPA sırasında takım ofsetlerinin bastırılmasını veya korunmasını kontrol eder. Varsayılan 2'dir (2 ila 4 değerleri).
Parametre	MD 20250	TRC modunda look-ahead arabelleğindeki arka arkaya hareket içermeyen blokların kesinti sınırı. Varsayılan 3'tür.
Parametre	DISC	G450 ile dış köşelerdeki geçiş dairesi aşım (transition circle overshoot) parametresi. Aralık 0 ila 100'dür.
Parametre	OFFN	Programlanan profile dik olarak uygulanan kontur ofset payı (contour offset allowance).
Parametre	Address D	Ofsetleri etkinleştirmek için kesici uç seçme register tablosu (1 ila 32000 değerleri).
Alarm	Alarm 10751	Çarpışma tehlikesi alarmı. G40 geri çekilme bloğu sırasında geometrik olarak hiçbir kesişim noktasının mümkün olmadığı ön işlemci (preprocessor) tarafından belirlenirse tetiklenir.
Alarm	Alarm 14011	Dijital kesme (interrupt) yoluyla hızlı takım geri çekme aktif, ancak CYCLE3106.spf alt programı eksik.
Alarm	Alarm 61800	ISO Diyalekt komutu (G291) çağrıldı ancak MD 18800 etkinleştirilmedi.
Versiyon	840D sl vs. 802D sl	Grup 20 çoklu uç tornalama (multi-edge turning) fonksiyonları sadece 840D sl üzerinde desteklenir; 802D sl ise MD 10604 parametresini kilitler.

Uyarı: Siemens kontrollerinde G47 çağırmaya çalışmak ayrıştırma (parsing) hatalarıyla sonuçlanacaktır. Siemens kullanıcıları programlarını Tx Dx kesici uç seçimlerini ve OFFN paylarını kullanacak şekilde yeniden yazmalıdır.

Mitsubishi

Mitsubishi işleme merkezi kontrolleri, D veya H register tablosunda saklanan ofset değerinin iki katı kadar eksen hedef koordinatlarını kaydıran non-modal, Grup 00 komutu olarak G47 takım pozisyon ofseti çift uzatma (tool position offset double elongation) komutunu destekler. Ancak torna (lathe) sistemleri pozisyon ofseti için G47 komutunu desteklemez; bunun yerine G47.1 adresi tüm iş millerinin eşzamanlı kontrol modu (all spindles simultaneous control mode) için ayrılmıştır.

Frezeleme için standart programlama formatı G90 G01 G47 X50.0 D01 F300; şeklindedir. Bu blok, D01 register tablosunda saklanan değerin iki katı kadar yolu uzatarak absolute doğrusal kesim gerçekleştirir.

Tip	Kod / Parametre	Detaylar
Parametre	Parameter No. 1003 iunit	Ofset değerinin çözünürlüğünü ve geçerli aralığını tanımlayan giriş ayar birimi (B, C, D veya E Birimi).
Parametre	Parameter No. 1120 TofVal	#2000 sırasındaki şekil/aşınma telafi register tablolarındaki değişkenlerin ayarlanıp ayarlanmayacağını belirler.
Parametre	Parameter No. 1041 I_inch	Giriş/çıkış boyutlarını metrik (0) veya inç (1) sistemlerine göre yapılandırır.
Alarm	Program Error (P45)	G43.7 (Takım Pozisyon Telafisi) aktifken G47 yürütülürse tetiklenir.
Alarm	Program Error (P35)	#1003 iunit tarafından tanımlanan maksimum komut aralığını aşan bir telafi değeri girilirse tetiklenir.
Alarm	Program Error (P128)	Yüksek hızlı yüksek hassasiyetli çevrimler G120.1 veya G121 yürütüldüğünde G45 ila G48 komutları aktifse tetiklenir.
Versiyon	İşleme Merkezi vs. Torna	Yalnızca işleme merkezleri G47 pozisyon ofsetini destekler. Torna konfigürasyonları iş mili kontrolü için G47.1 kullanır.
Versiyon	M800V/M80V vs. legacy	M800V/M80V, sub-micron hassasiyet için Unit E/F giriş ayarlarını (±999.999999 mm'ye kadar) destekler.

Uyarı: Bir G47 takım pozisyon ofseti aktifken yüksek hızlı yüksek hassasiyetli çevrimleri (G120.1 veya G121) çağırmaya çalışmak Program Error P128 alarmını tetikleyerek program yürütülmesini anında durduracaktır.

Marka Karşılaştırmaları

Karşılaştırma Kriteri	Fanuc	Siemens	Mitsubishi
G47 Komut Desteği	Desteklenir (Grup 00 non-modal takım ofseti çift artış).	Desteklenmez. Ofsetler Tx Dx ve G41/G42 aracılığıyla yönetilir.	Desteklenir (Grup 00 non-modal takım pozisyon ofseti çift uzatma).
Geriye Doğru Çalıştırma Koordinat Geri Kazanımı	El çarkı geriye doğru izleme (handwheel reverse tracing) sırasında non-modal ofsetlerin dinamik geri kazanımı yoktur.	— (no source)	Desteklenir. Eksen kaymasını (axis drift) önlemek için modal bilgi depolama bloklarını kullanarak G127 manuel isteğe bağlı geriye doğru çalıştırma ile entegre olur.
İki Dilli Derleyici Entegrasyonu	Tek bir birleşik G-kod derleyicisi.	Geçişli derleyici modeli. ISO Diyalekt G-kodu için G291, yerel SINUMERIK modu için G290 gerektirir.	Torna ve işleme merkezi sistemleri arasında G188/G189 format geçişine izin verir.
Transformasyon Kesme Davranışı	Transformasyon modelleri, kesinti olmadan modal telafi geçişlerine izin verir.	Aktif transformasyonlar sırasında 400–599 takım tipleri için D kesici uç yönü geçişleri ön işlemci (preprocessing) duruşlarını tetikler.	Parameter #1268 bit 6 aracılığıyla takım boyu telafi modlarını (fiziksel eksen hareketi vs. koordinat kaydırma) destekler.

Teknik Analiz

Takım ofseti yönetiminin analitik bir değerlendirmesi, Fanuc, Siemens ve Mitsubishi kontrolleri arasında üç temel farkı ortaya koymaktadır. İlk olarak Fanuc, eski programlarla geriye dönük uyumluluğu (backward compatibility) korumak için G47 komutunu kesinlikle bir legacy, Grup 00 non-modal komutu olarak tutar. Buna karşılık Siemens, G45 ila G48 komutlarını söz dağarcığından tamamen çıkarır. Bunun yerine Siemens, payları dinamik olarak yönetmek için kesici uç ofsetlerine (Adres D) ve programlanabilir kontur ofset değişkeni OFFN'ye güvenir. Bu mimari fark, G47 içeren eski programların, blok bazında ofset mantığı modal profil telafi komutlarına dönüştürülmeden Siemens kontrollerinde çalıştırılamayacağı anlamına gelir.

İkinci olarak, Mitsubishi işleme merkezi kontrolleri G47'yi bir Grup 00 non-modal ofset çift uzatma komutu olarak desteklerken, torna (lathe) sistemlerinde pozisyon ofsetleri için bu komut mevcut değildir. Bunun yerine Mitsubishi torna konfigürasyonları, tüm iş millerinin eşzamanlı kontrol modu için G47.1 komutunu ayırır. Koordinat sistemlerinin doğru yürütülmesini sağlamak için Mitsubishi programları, torna ve işleme merkezi sistemleri arasında dinamik olarak geçiş yapmak için G188 veya G189 format geçişlerini (format switches) kullanabilir. Bir format geçişi sırasında takım ofsetleri yeniden başlatılır ve G47 iptali tamamlanmamışsa, derleyici yürütmeyi bir program hatası (P29 gibi) ile durdurur.

Üçüncü olarak Mitsubishi, koordinat bilgilerini geri kazanmak için non-modal ofsetleri manuel isteğe bağlı geriye doğru çalıştırma (manual arbitrary reverse run - G127) fonksiyonu ile entegre eder. El çarkı (handwheel) ile manuel izleme sırasında Mitsubishi'nin hareket çekirdeği (motion kernel), özel modal bilgi depolama bloğunu kullanarak G45-G48 non-modal ofset koordinatlarını geri kazanır ve eksen kaymasını (axis drift) önler. Fanuc kontrolleri, non-modal, tek çevrimlik (one-shot) pozisyon ofsetleri için el çarkı geriye doğru izleme sırasında koordinat geri kazanımını desteklemez; bu durum operatör programlanan yol boyunca manuel geri çekilme yapmaya çalıştığında bir takım tareti (tool turret) çarpma riskini artırır. Ek olarak Fanuc, Parameter No. 19625 aracılığıyla katı bir look-ahead arabellek kısıtlaması uygular; burada hareket içermeyen çok fazla sayıda bloğun arka arkaya çalıştırılması arabelleği tüketerek dalmaya (gouging) neden olabilir. Siemens ise hiçbir yol kesişiminin hesaplanamadığı sınır bloklarını yönetmek için G461/G462 yay ve çizgi uzantılarını (arc and line extensions) kullanır.

Program Örnekleri

Fanuc Example

G91 G01 G47 X-120.0 D01 F300 ;
G90 G00 G47 Z10.0 H02 ;
G91 G00 G47 Y0 H03 ;

kuru çalıştırma (dry run)

• Kontrolör, incremental modda X ekseni boyunca doğrusal bir enterpolasyon (linear interpolation) hareketi yürütür. Fiili hareket mesafesi, programlanan negatif X yönünde, D01 takım telafi register tablosunda saklanan ofset değerinin tam iki katı kadar ve 300 mm/dak ilerleme hızı (feedrate) ile artırılır.
• Kontrolör absolute moda (G90) geçer ve Z10.0 konumuna bir hızlı traverse (rapid traverse) hareketi (G00) gerçekleştirir. Z ekseni hedef koordinatı, H02 ofset değerinin iki katı kadar kaydırılır.
• Kontrolör tekrar incremental moda (G91) geçer ve Y ekseni boyunca sıfır hareketli bir satır komutlandırır. Y ekseni, H03 register tablosunda saklanan ofset değerinin tam iki katı kadar fiziksel olarak hareket eder (kayar).

Siemens Example (TRC Alternative)

N10 G17 T1 D2 M03 S1200 ;
N20 G01 G41 NORM X50.0 Y50.0 OFFN=1.5 F500 ;
N30 G40 G00 KONT X100.0 Y100.0 D0 ;

kuru çalıştırma

• Kontrolör XY düzlemini (G17) seçer, D2 kesici uçlu T1 takımını aktif hale getirir ve uzunluk ile yarıçap ofsetlerini yükleyerek iş milini saat yönünde 1200 RPM hızla başlatır.
• Takım X50.0 Y50.0 koordinatlarına hareket ederken normal bir yaklaşma vektörü (NORM) ile sol takım yarıçap telafisini (G41) etkinleştirir. OFFN parametresi kullanılarak doğrudan kontur profiline normal (dik) olarak 1.5 mm'lik bir pay, 500 mm/dak ilerleme hızında programlanır.
• Kontrolör takım yarıçap telafisini (G40) iptal eder ve aktif takım ofsetlerini temizleyerek (D0) X100.0 Y100.0 koordinatlarına geçiş dairesi yolu (KONT) üzerinden geri çekilme gerçekleştirir.

Mitsubishi Example

G90 G01 G47 X50.0 D01 F300 ;
G91 G00 G47 Y0 H02 ;
G90 G02 G47 X10.0 Y10.0 I10.0 J0 D03 F150 ;

kuru çalıştırma

• Kontrolör absolute doğrusal kesim (G90 G01) gerçekleştirir, hedef koordinatı X50.0'a kaydırır ve fiili fiziksel yolu D01 takım ofset register tablosunda saklanan değerin iki katı kadar ve 300 mm/dak ilerleme hızında uzatır.
• Kontrolör Y ekseni boyunca sıfır hareketli bir satırla incremental konumlandırma (G91 G00) gerçekleştirir. Eksen, H02 ofset register tablosunda saklanan takım ofset değerinin tam iki katı kadar fiziksel olarak hareket eder.
• Kontrolör, I10.0 J0 merkez noktasıyla X10.0 Y10.0 koordinatlarına 1/4 daire absolute dairesel enterpolasyon (G02) yürütür. Fiili dairesel yol, D03 takım pozisyon ofset register tablosunda saklanan değerin iki katı kadar ve 150 mm/dak ilerleme hızında uzatılır.

Hata Analizi

Marka	Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Operatör Çözümü
Fanuc	Alarm PS0041 / No. 041	Aktif modal cutter compensation (G41/G42) sırasında G47 takım ofseti çift artış komutunun programlanmaya çalışılması.	CNC ekranında Alarm PS0041 görüntülenir, eksen hareketi anında durur ve program yürütülmesi iptal edilir.	Cutter radius compensation çakışması. Operatör öncelikle G40 kullanarak cutter compensation'ı iptal etmeli veya G47 komutunu G41/G42 bloklarından çıkarmalıdır.
Fanuc	Alarm PS0368	Öncelikle G49 çağrılmadan takım telafi tipleri arasında geçiş yapılması veya bir ofset aktifken Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) parametresinin değiştirilmesi.	CNC ekranında Alarm PS0368 görüntülenir ve makine işlemlerini durdurur.	Aktif ofset çakışması. Ofset tiplerini değiştirmeden veya parametre ayarlarını düzenlemeden önce mevcut telafi modunu iptal etmek için bir G49 komutu programlayın.
Fanuc	Alarm PS0325	G47 veya diğer takım ofset komutlarının (G43 gibi), hazır kaba boşaltma çevrimlerinin (G71, G72, G73) ince işleme şekil tanımlama blokları (sıralı P ila Q satırları arası) içinde programlanması.	CNC ekranında Alarm PS0325 görüntülenir ve kaba boşaltma çevriminin yürütülmesini iptal eder.	Şekil programında kullanılamayan komut. G47 veya telafi komutlarını ince işleme şekil tanımlama blok aralığından kaldırın.
Fanuc	Alarm PS5257	Parameter No. 5008 Bit 4 (MCR) değeri 1 olarak ayarlandığında MDI modunda takım pozisyon ofseti veya yarıçap telafisinin çağrılması.	CNC ekranında Alarm PS5257 görüntülenir ve komutu reddeder.	MDI modunda cutter radius compensation devre dışıdır. MCR parametresini 0 yapın veya ofsetleri hafıza (memory) modunda çalıştırın.
Siemens	Alarm 10751	G40 geri çekilme bloğunda geometrik olarak hiçbir kesişim noktasının mümkün olmadığının look-ahead ön işlemcisi tarafından belirlenmesi.	NC programı Alarm 10751 ile durur, ekseni kilitler ve iş mili dönüşünü durdurur.	Ön işlemci tarafından çarpışma tehlikesi algılandı. G461 (yay uzatma) veya G462 (çizgi uzatma) kullanın veya geçerli bir çıkış vektörüne izin vermek için geri çekilme koordinatlarını ayarlayın.
Siemens	Alarm 14011	G10.6 dijital kesme ile hızlı takım geri çekme etkinleştirildi, ancak geri çekilme alt programı CYCLE3106.spf eksik.	Hızlı kaldırma (rapid lift) komutu sırasında iş mili geri çekilmesi başarısız olur ve Alarm 14011 yürütmeyi durdurur.	Eksik geri çekilme makrosu. CYCLE3106.spf dosyasını parça programı bellek dizinine yükleyin.
Siemens	Alarm 61800	ISO Diyalekt komutu (G291) çağrıldı ancak genel seçenek parametresi MD 18800 devre dışı bırakılmış.	Kontrolör ISO komutlarını ayrıştıramaz ve Alarm 61800'ü tetikler.	ISO diyalekt seçeneği devre dışı. Harici dil yorumlamayı etkinleştirmek için makine verisi MD 18800 ayarını 1 yapın.
Mitsubishi	Program Error (P45)	G43.7 (Takım Pozisyon Telafisi) aktifken G47 takım pozisyon ofseti çift uzatma komutunun yürütülmeye çalışılması.	Kontrol ekranında Program Error (P45) görüntülenir ve koordinat hareketlerini durdurur.	Takım pozisyon telafisi çakışması. G47 komutunu vermeden önce G43.7'yi devre dışı bırakın.
Mitsubishi	Program Error (P35)	G10 veya aktif register aracılığıyla programlanan takım ofset değerinin, Parameter No. 1003 iunit tarafından tanımlanan maksimum komut aralığını aşması.	Program iptal edilir ve operatör ekranında Program Error (P35) görüntülenir.	Değer sınırların dışında. Programlanan ofset değerini, aktif giriş ayar biriminin çözünürlük aralığına sığacak şekilde ayarlayın.
Mitsubishi	Program Error (P128)	Yüksek hızlı yüksek hassasiyetli çevrimler G120.1 veya G121 yürütüldüğünde G47 veya diğer takım pozisyon ofset komutlarının (G45–G48) aktif olması.	Kontrol eksen hareketini durdurur ve Program Error (P128) görüntüler.	Yüksek hassasiyetli çevrim sırasında pozisyon ofseti aktif. G120.1 veya G121'i başlatmadan önce G47 ofsetlerini devre dışı bırakın.

Uygulama Notu

Fener milinin veya taretin tabla pabuçlarına ve mengene çenesine çarparak karbür takımın kırılması ve parçanın hurdaya (scrap) çıkması, Fanuc ve Mitsubishi kontrollerindeki parametrik uyumsuzlukların ve register tablosundaki veri giriş hatalarının doğrudan bir sonucudur. Mitsubishi kontrollerinde G47 takım pozisyon ofseti çift uzatma (double elongation) modundayken, Parameter No. 1003 iunit parametresinin çözünürlük ayarlarının (Unit B, C, D veya E) yanlış yapılandırılması veya register tablosundaki değerin maksimum sınırı aşması, sistemi doğrudan Program Error (P35) veya P128 alarmları ile kilitleyerek durdurur. Benzer şekilde Fanuc kontrollerinde Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) parametresi 1 olarak etkinleştirilmeden veya aktif modal kesici telafisi (G41/G42) sırasında G47 komutunun çalıştırılması preprosesör look-ahead arabelleğini bozarak Alarm PS0041'i tetikler ve otomatik çevrimi kesintiye uğratır. Bu alarmların tetiklenmesi, fener milini durdurarak plansız duruş süresine (duruş süresi) neden olur ve atölyede tüm çevrim süresini kaybettirir. Operatörlerin imalata başlamadan önce koordinat limitlerini doğrulaması ve her yeni program kurulumunda minimum takım yarıçapının iki katından daha büyük bir güvenlik açıklığı alanı içinde kuru çalıştırma yapması, mekanik çarpmaları önleyerek maliyet tasarrufu sağlar ve parça hurda oranını düşürür.

İlişkili Komut Ağı

• G45 (Takım Ofseti Artışı): Programlanan hareket mesafesini tek ofset değeri kadar artırır ve G47 komutunun tek adımlı genişleme karşılığını temsil eder.
• G46 (Takım Ofseti Azalışı): Programlanan hareket mesafesini tek ofset değeri kadar azaltır ve G47 komutunun tek adımlı daralma karşılığını temsil eder.
• G48 (Takım Ofseti Çift Azalış): Programlanan hareket mesafesini ofset değerinin tam olarak iki katı kadar azaltır ve G47 komutunun çift adımlı daralma karşılığını temsil eder.
• G40 / G41 / G42 (Kesici Telafisi İptali, Sol, Sağ): Legacy, non-modal G45–G48 blok bazında ofsetlerin yerini alan modal, sürekli look-ahead yol ofsetlerini hesaplar.
• G43 / G44 / G49 (Takım Boyu Telafisi Artı, Eksi, İptal): G47 koordinat kaydırmalarından ayrı olarak yönetilmesi gereken, iş mili ekseni boyunca takım boyu ofsetlerini etkinleştirir ve iptal eder.

Sonuç

G47 takım ofseti çift artış komutunu güvenli bir şekilde çalıştırmak ve parça hurda (scrap) oranını en aza indirmek, doğrudan imalat öncesi parametre ve register doğrulama disiplinine bağlıdır. Operatörler, G47 hareketlerini her zaman incremental modda (G91) programlayarak sıfır hareketli satırlarda dahi fiziksel kaymaları kontrol altında tutmalı ve Fanuc Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) veya Mitsubishi Parameter No. 1003 iunit ayarlarını doğrulamalıdır. Eski programlardaki legacy G47 satırlarını modern modal kesici telafilerine (G41/G42) dönüştürmek, koordinat yönü işaret hatalarını önleyerek plansız duruş sürelerini (duruş süresi) ortadan kaldırır ve iş mili kafasının mekanik hasar görmesini engeller.

Sıkça Sorulan Sorular

Fanuc CNC ünitesinde G47 komutunun çalışmaması ve Alarm PS0368 hatasının çözümü için hangi parametre ayarlanmalıdır?

G47 komutunun aktif olabilmesi için Fanuc sistem parametrelerinden Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT) değerinin 1 olarak ayarlanması ve Group 23 G-kodlarının etkinleştirilmesi gerekir. Eğer bu parametre sıfırken G47 çağrılırsa veya aktif bir takım boyu telafisi (G43) varken parametre değiştirilirse preprosesör Alarm PS0368 (aktif ofset çelişkisi) hatası verir. Pratik Eylem: Parametreyi değiştirmeden önce MDI modunda G49 yazarak tüm aktif ofsetleri iptal edin ve ardından Parameter No. 5040 Bit 3 değerini 1 yapın.

Mitsubishi CNC tezgahlarında G47 çift pozisyon uzatma komutunun hassasiyetini ve maksimum ofset sınırını belirleyen parametre hangisidir?

Mitsubishi kontrollerinde (M800V/M80V gibi) G47 komutunun giriş birim çözünürlüğünü Parameter No. 1003 iunit parametresi belirler. Bu parametre B, C, D veya E değerlerine ayarlanarak sub-micron düzeyinde hassasiyet elde edilebilir ve yanlış değer girişlerinden kaynaklanan aşırı hareket ve hurda riski sınırlandırılır. Pratik Eylem: Tezgahınızın kılavuzuna göre Parameter No. 1003'ü en yüksek çözünürlüğe (Unit E) ayarlayarak ofset tablosundaki küçük sapmaların dahi kontrolör tarafından doğru algılanmasını sağlayın.

Incremental modda (G91) G47 ile eksen hareketi olmadan sadece takım ofsetini iki katı kadar kaydırmak (zero-travel shift) atölyede nasıl uygulanır?

G91 modunda sıfır değerli bir eksen hareketi (örneğin G91 G47 Z0 H01;) yazıldığında, kontrol ünitesi takımın Z eksenindeki mevcut koordinatını H01 register tablosundaki değerin iki katı kadar fiziksel olarak kaydırır. Bu yöntem, iş parçasına yaklaşmadan önce havada güvenli bir pozisyon ötelemesi yapmak ve olası çarpmaları engelleyerek duruş sürelerini azaltmak için idealdir. Pratik Eylem: Ofset kaydırma işleminden sonra, eksenin yeni pozisyonunu kontrol ekranındaki makine koordinatlarından (Machine Coordinates) doğrulayarak kesmeye başlayın.