G39 Köşe Radyusu Dairesel İnterpolasyon Rehberi: CNC Ofset Ayarları

Giriş

Aktif takım yarıçap telafisi (G41/G42) altında iş parçası dış konturunu işleyen bir takımın, köşe geçiş vektör hesaplama hatası nedeniyle aniden tabla üzerindeki mengene çenesine veya fener milinin aynasına çarpması, CNC atölyelerinde en sık karşılaşılan mekanik kırım senaryolarından biridir. Bu tür bir çarpışma, sadece pahalı karbür kesici ucun parçalanmasına ve fener milinin eğilmesine neden olmakla kalmaz; aynı zamanda eksen aşırı yük alarmını tetikleyerek makineyi plansız duruş süresine (downtime) sokar ve işlenmekte olan parçayı doğrudan hurdaya (scrap) ayırır. Dış profil köşelerinde G39 köşe radyusu dairesel interpolasyon kodunun (veya Siemens üzerindeki G450 geçiş çemberinin) doğru biçimde yapılandırılmaması veya yetersiz yaklaşma mesafesi tanımlanması, CNC kontrol ünitesinin look-ahead (ön okuma) tampon belleğinde sapmalara yol açarak takım merkezini hedef yörüngeden saptırır. Bu çarpışma risklerini ortadan kaldırmak için köşe geçiş kodlarının ve parametrelerinin kurulum öncesinde doğrulanması kritik bir üretim zorunluluğudur.

Teknik Özet

Alan	Detaylar
Komut Kodu	G39 (Fanuc / Mitsubishi / Siemens ISO Dialect), G450 / G451 (Siemens Native)
Modal Grubu	Grup 00 / Mod dışı (Fanuc / Mitsubishi / Siemens ISO), Grup 18 / Modal (Siemens Native)
Desteklenen Markalar	Fanuc, Siemens, Mitsubishi
Kritik Parametreler	Parameter No. 19625 (Fanuc ön okuma tampon bellek boyutu), DISC (Siemens geçiş aşımı, 0 ila 100), Parameter No. 1084 RadErr (Mitsubishi maksimum yay yarıçap hatası)
Temel Kısıtlamalar	Kesici telafisi (G41/G42) aktif olmalıdır; yaklaşma boşluğu çift takım ucu radyusunu aşmalıdır; hareket içermeyen bloklar ön okuma kapasitesini (N − 2) aşmamalıdır.

Hızlı Okuma

• Kesici Telafisini Etkinleştirin: G39 veya G450 komutlarını çağırmadan önce G41 veya G42'nin mod modunda (modal) aktif olduğundan emin olun.
• Minimum Yaklaşma Boşluğunu Koruyun: Başlangıç hatalarını önlemek için çift takım ucu radyusundan daha büyük bir başlangıç yaklaşma boşluğu mesafesi programlayın.
• Fanuc G39'da Hareketi İzole Edin: PS5445 program hatalarını önlemek için Fanuc G39 bloklarını eksen hareket komutlarından tamamen uzak tutun.
• Mitsubishi'de G39'u Satır İçi Programlayın: Köşe yayını bloğun hareketinden önce eklemek için Mitsubishi G39 komutlarını koordinat hareket bloğuyla aynı satıra yazın.
• Siemens'i ISO Modu için Yapılandırın: Yerel G39 yorumlayıcı desteğini etkinleştirmek için Siemens kontrollerini G291 aracılığıyla ISO Dialect moduna geçirin.
• Hareket İçermeyen Blokları Sınırlandırın: Telafi yolunda M kodları veya bekleme (dwell) gibi ardışık hareket içermeyen bloklardan N − 2 adetten daha az istifleyerek tampon bellek aşımını önleyin.
• Yalnızca Dış Bükey Köşelere Uygulayın: Takımın parçaya dalmasını (gouging) önlemek için köşe geçişlerini açısı 180 dereceden küçük olan dış (dış bükey) iş parçası köşeleriyle sınırlandırın.

Temel Kavramlar

G39 köşe radyusu dairesel interpolasyonunun (veya Siemens'teki G450 geçiş çemberinin) uygulanması, programcılara hassas yüzey finişlerini korumak ve keskin dış köşelerdeki duraklama izlerini önlemek için son derece güvenilir bir yöntem sunar. Standart takım yarıçap telafisi altında, takım merkez yolu profil teğetinde kalmak için dış iş parçası köşeleri etrafında bir geçiş yapmalıdır. Aktif ofset kayıt defterinde saklanan kesici yarıçapı değerine tam olarak eşit bir geçiş yayı programlanarak, CNC hareket çekirdeği otomatik olarak teğetsel bir geçiş yayı üretir. Bu teğetsel yuvarlama, takımın köşede duracak kadar yavaşlamasını engeller, sabit kesme ilerlemesini korur ve köşe talaşlanmasını önler. Programcılar, köşe ofseti dairesel interpolasyonunun yalnızca iş parçası kesişim açısının 180 dereceden küçük olduğu dış (dış bükey) köşelerde programlandığından emin olmalıdır. Geçiş hesaplamalarını bir iç (iç bükey) köşede uygulamaya çalışmak, kesişim hesaplamalarını bozan kritik bir hatadır; bu durum takımın doğrudan ham malzemeye dalmasına (gouging) ve hurda iş parçası üretilmesine neden olur.

Operatörler ve kurulum personeli, makine fikstürlerinin yakınındaki telafi yollarında gezinirken katı bir boşluk zarfı korumalıdır. Bir köşeye ulaşmadan önce takım telafisini güvenli bir şekilde başlatmak için, yaklaşma bloğu ham parçadan çift takım ucu radyusundan daha büyük bir boşluk mesafesine sahip olmalıdır. Yaklaşma boşluğu çok küçükse, ön okuma tampon belleği (buffer) başlangıç telafi vektörünü oluşturamaz ve makineyi derhal bir alarm ile durdurur. Operatör geometri kayıt defterine yanlış ofset verileri girerse veya hatalı bir koordinat ofseti programlarsa, takım yolu sapma gösterecektir. Bu yol sapması tabla üzerine monte edilmiş bir mengene çenesi, fener mili aynası (spindle chuck) veya fiziksel iş parçası pabuçlarının (clamps) yakınında meydana gelirse, takım tutucu veya taret doğrudan iş bağlama ekipmanına çarpabilir. Bu durum karbür ucun parçalanmasına, fener milinin eğilmesine, ciddi bir eksen aşırı yük alarm kodunun tetiklenmesine ve hurda parça üretilmesine neden olan katastrofik bir sert çarpışma (hard collision) ile sonuçlanabilir. Ek olarak programcılar, telafi modunda N − 2 adetten fazla hareket içermeyen bloğu (bekleme, M kodları veya koordinatsız satırlar) üst üste yığmamalıdır; aksi takdirde look-ahead (ön okuma) tamponlaması başarısız olur ve takımın parçaya dalmasına (gouging) yol açan dik bir vektör üretir.

Komut Yapısı

Köşe ofseti dairesel interpolasyonunun sözdizimi ve yapısı, sistemin Fanuc uyumlu bir G-kodu listesi, bir Mitsubishi komut yapısı veya yerel bir Siemens SINUMERIK kontrolü çalıştırmasına bağlı olarak değişiklik gösterir. Fanuc ve Siemens ISO Dialect sistemlerinde G39, CNC derleyicisine önceki ve sonraki koordinat yolları arasına bir geçiş yayı eklemesini emreden bağımsız (standalone), mod dışı (non-modal) bir blok olarak işlev görür. Bu sistemlerde programcı, geçiş yayının bitiş noktasını düzleme özgü belirli bir koordinata dik olmaya zorlamak için isteğe bağlı vektör yönü değiştiricilerini (I, J ve K) belirtebilir. Bu G39 bloğu içinde hiçbir koordinat hareketine izin verilmez ve bu da komutu standart eksen hareketinden ayırır.

Öte yandan Mitsubishi kontrolleri, G39 komutunun koordinat hareket bloğuyla aynı satırda programlanmasını gerektirir. Bu durum kontrole, o blokta programlanan hareket komutunu yürütmeden hemen önce otomatik olarak bir köşe geçiş yayı eklemesini söyler. Yerel Siemens kontrolleri ise yerel modda G39'u tamamen devre dışı bırakarak modal Grup 18 komutları olan G450 ve G451'i kullanır. G450 iş parçası köşelerinin etrafına bir geçiş çemberi eklerken, DISC parametresi geçiş aşımı miktarını kontrol eder. Siemens sistemlerinde G39 kullanmak için kontrolün öncelikle ISO Dialect moduna geçirilmesi gerekir.

Fanuc ve Siemens ISO Dialect Modu Sözdizimi:
G39 ;
G39 I_ J_ ;
G39 I_ K_ ;
G39 J_ K_ ;
Mitsubishi G-Kodu Sözdizimi:
G39 G01 X_ Y_ F_ ;
G39 G02 X_ Y_ R_ F_ ;
Siemens Yerel Mod Sözdizimi:
G450 DISC=50 ;
G451 ;

Marka	Parametre	Açıklama	Değer Aralığı
Fanuc	Parameter No. 19625	Ofset hesaplamaları için ön okuma look-ahead tampon bellek boyutu (N).	Tam sayı (Integer)
Fanuc	Parameter No. 1411	Herhangi bir ilerleme hızı aktif değilken G00 modundaki varsayılan köşe yayı hızı.	İlerleme (feedrate) değeri
Fanuc	Parameter No. 19607 Bit 2 (CCC)	Dış köşelerdeki bağlantı modunu yapılandırır (0: Doğrusal, 1: Dairesel).	0 veya 1
Fanuc	Parameter No. 3405 Bit 4 (CCR)	Sözdizimi çakışmalarını önlemek amacıyla pah kırma için I, J, K değiştiricilerini devre dışı bırakır.	0 veya 1
Fanuc	Parameter No. 5000 Bit 3 (GNI)	İptal durumunda takım yolu vektör silme davranışını kontrol eder.	0 veya 1
Siemens	DISC	Modal G450 altında geçiş çemberi aşımını kontrol eder.	0 ila 100
Siemens	MD 18800 $MN_MM_EXTERN_LANGUAGE	G39 komutlarını derlemek için harici ISO Dialect yorumlayıcısını etkinleştirir.	0 veya 1
Siemens	MD 20154 $MC_EXTERN_GCODE_RESET_VALUES	Güç açma veya kontrol sıfırlama anında aktif G-kodu varsayılan ayarlarını tanımlar.	Dizi (Array)
Siemens	MD 11411 $MN_ENABLE_ALARM_MASK	Yol teşhisi ve hız alarm maskelerini yapılandırır.	Maske (Mask)
Mitsubishi	Parameter No. 1037 cmdtyp	Aktif G-kodu sistem listesini seçer (Sistem A, B veya C).	2, 3, 4, 5, 6, 7
Mitsubishi	Parameter No. 1084 RadErr	Yaylar için maksimum izin verilen merkez/yarıçap hesaplama hatası (delta R).	Hata eşiği
Mitsubishi	Parameter No. 1238 set10/bit0	G36 işlevini dairesel diş açma ile boy ölçümü arasında yeniden eşler.	0 veya 1
Mitsubishi	Parameter No. 1278 ext14/bit7	Başlangıç ve bitiş yarıçapları uyuşmadığında spiral interpolasyonu etkinleştirir.	0 veya 1

Marka Uygulamaları

Fanuc

Fanuc sistemleri, dairesel köşe geçişleri eklemek için kesici yarıçap telafisi (G41 veya G42) altında G39 kodunu çalıştırır. Programcılar, Parameter No. 19607 (CCC) değerini ayarlayarak varsayılan yol bağlantısını özelleştirebilir ve Parameter No. 19625 aracılığıyla look-ahead tampon bellek kapasitesini kontrol edebilirler.

G39 komutu, G-kodu grup 00'da bağımsız (standalone), mod dışı (non-modal) bir komut olarak programlanır; yani koordinat hareket komutları olmadan özel bir blokta yürütülmelidir. Programcılar, köşe yayının dik olarak yuvarlanacağı düzleme özgü vektörü belirtmek için vektör yönü değiştiricileri I, J ve K'yi ekleyebilirler.

Kategori	Detaylar
Parametreler	Parameter No. 19625 (tampon bellek boyutu); Parameter No. 1411 (G00 köşe hızı); Parameter No. 19607 CCC (dairesel bağlantı); Parameter No. 3405 CCR (pah kırma için I, J, K devre dışı); Parameter No. 5000 GNI (vektör silme).
Alarmlar	Alarm PS5445 (G39 bloğunda eksen hareketi programlandı); Alarm PS0037 (telafi modunda düzlem değişimi); Alarm PS0041 (kesici yarıçapı girişimi).
Versiyonlar	Series 30i/31i/32i, eski 16i/18i/21i serilerine kıyasla farklı takım ucu R merkez yolu hesaplamaları kullanır ve GNI değeri 0 olarak ayarlandığında G40 vektör silme işlemini farklı şekilde yönetir.

Uyarı: Hareket komutları arasına N − 2 adetten fazla hareket içermeyen blok yığmak, look-ahead (ön okuma) tamponlamasının başarısız olmasına yol açarak takım merkezini profile dik olmaya zorlar ve takımın parçaya dalmasıyla (gouging) sonuçlanır.

Siemens

Siemens kontrolleri, bağımsız köşe G-kodları yerine yerel modal Grup 18 komutlarını kullanarak köşe yumuşatmayı yönetir. Harici dialect yorumlayıcısı, MD 18800 makine verisi 1'e ayarlanarak etkinleştirilirken, varsayılan G-kodu modları MD 20154'te tanımlanan sıfırlama değerleri aracılığıyla geri yüklenir.

Yerel SINUMERIK modunda (G290), dış köşelerde geçiş çemberi oluşturmak için G450 kullanılır ve DISC parametresi geçiş aşımını ayarlar; G451 ise takım yolunu eşuzaklıklı yolların kesişim noktasına kadar uzatır. Standart ISO G39 komutunu derlemek için programcı, G291'i kullanarak kontrolü ISO Dialect moduna geçirmelidir.

Kategori	Detaylar
Parametreler	DISC (0 ila 100 geçiş aşımı); MD 18800 (ISO Dialect modunu etkinleştirme); MD 20154 (G-kodu sıfırlama varsayılanları); MD 11411 (alarm yapılandırma maskesi).
Alarmlar	Alarm 61800 (harici CNC sistemi eksik); Alarm 61000 (aktif takım telafisi yok); Alarm 61105 (kesici yarıçapı cep için çok büyük).
Versiyonlar	SINUMERIK 840D sl gelişmiş çok köşeli tornalama kodları G51.2 ve G50.2'yi desteklerken, kompakt SINUMERIK 802D sl bunları tamamen hariç tutar ve ilgili makine verilerini yazma korumalı hale getirir.

Uyarı: Yerel Siemens modunda (G290) G39 çağırmaya çalışmak bir sözdizimi derleyici hatasına yol açar; köşe geçişi uygulanmadan önce takım yarıçap telafisi mutlaka aktif olmalıdır.

Mitsubishi

Mitsubishi CNC kontrolleri, bir önceki köşeye otomatik olarak köşe geçiş yayı eklemek için G39 komutunun hareket bloğunun kendi içinde programlanmasını gerektirir. Aktif G-kodu sistemi Parameter No. 1037 ile belirlenir ve maksimum yarıçap sapma sınırı Parameter No. 1084 ile yönetilir.

Diğer kontrollerin aksine Mitsubishi, G39'u koordinat hareket komutuyla aynı blokta programlar (G39 G01 X_ Y_ F_ gibi). Kontrolör, koordinat hareketini yürütmeden önce aktif ofset kayıt defteri D'yi kullanarak otomatik olarak köşe yuvarlama geçiş yayı yerleştirir.

Kategori	Detaylar
Parametreler	Parameter No. 1037 cmdtyp (G-kodu sistem listesi); Parameter No. 1084 RadErr (maksimum yay hatası); Parameter No. 1238 set10/bit0 (dairesel diş açma ile boy ölçümü karşılaştırması); Parameter No. 1278 ext14/bit7 (spiral interpolasyon).
Alarmlar	Program Hatası (P128) (telafi sırasında G120.1/G121 işleme koşulu aktif); Program Hatası (P951) (basit eğimli yüzey kontrolü G176 altında G39 çağrıldı); Program Hatası (P33) (geçersiz eksen konfigürasyonu); Program Hatası (P70)/(P71) (yay yarıçap hatası RadErr sınırını aşıyor).
Versiyonlar	M800V/M80V Serisi otomatik takım boyu ölçümü için G37.1'i ve grid çevrimleri için G37'yi kullanırken, M800/M80 takım boyu ölçümü için G37 kullanır. Torna sistemlerinde, X ekseni ölçümü Parameter No. 1238'e bağlı olarak yeniden eşlenir.

Uyarı: Basit eğimli yüzey kontrolü (G176) aktifken asla G39 programlamayın; aksi takdirde Program Hatası (P951) tetiklenir ve yürütme durdurulur.

Marka Karşılaştırmaları

Konu	Fanuc	Siemens	Mitsubishi
Komut Yuvarlama	Bağımsız, mod dışı G39 bloğu. Blokta eksen koordinatları yazılması PS5445 alarmını tetikler.	Yerel G39 yoktur. Modal G450 DISC=... veya satır içi RND=... parametrelerini kullanır. G642/G643 dinamikleriyle harmanlanır.	G39 doğrudan koordinat hareket bloğunda programlanır (örneğin G39 X40.0) ve bloğun hareketinden önce yay ekler.
Dil Yorumlayıcısı	Standart G Grubu 00 G-kodu listesi altında yerel derleme.	G39'u derlemek için G291 ile ISO Dialect moduna geçiş gerektirir; G290 ile tekrar SINUMERIK moduna dönülür.	Standart G Grubu 00 G-kodu listesi altında yerel derleme.
Güvenlik ve Kurtarma	Donanımdan kilitli look-ahead parametre kontrolü (Parameter No. 19625 ön okuma sınırı).	Yavaşlama, sürekli yol toleransı ve G62 override (geçersiz kılma) ile harmanlanır.	Aktif G120.1/G121 çakışmalarında Program Hatası (P128) verir. G127 manuel serbest geri çalışma, geri kontur izlemeyi destekler.

Teknik Analiz

Dış köşe geçişlerinin yürütülmesinde Fanuc, Siemens ve Mitsubishi kontrolleri arasındaki mimari farklar; her sistemin blokları nasıl doğruladığında, komutları nasıl çözümlediğinde ve gerçek zamanlı dinamik ilerleme hızı ayarlamalarını nasıl yönettiğinde açıkça görülür. Fanuc, geçiş hesaplamasını eksen yer değiştirmesinden tamamen izole ederek güvenliği artıran katı, hareket içermeyen, tek seferlik bir G39 bloğu kullanır. Bir Fanuc G39 bloğu içinde herhangi bir koordinat hareketinin programlanması derhal Alarm PS5445 hatasını tetikler. Bu donanımdan kilitli derleyici doğrulaması, makineyi beklenmedik doğrusal kaymalardan koruyarak ortaya çıkan takım yolunu atölye zemininde son derece öngörülebilir kılar. Buna karşılık Mitsubishi, G39'u doğrudan koordinat hareket bloğuna entegre ederek geçiş yayını komut verilen hareketten hemen önce yürütür. Bu yaklaşım program uzunluğunu azaltır ancak hareket ve telafi mantığını tek bir bloğa bağlar; bu blok daha sonra Mitsubishi'nin çok aşamalı Program Hatası sistemine karşı doğrulanır. Mitsubishi kontrolörü ayrıca, acil durumlarda operatörlerin takımı tam geçiş konturu boyunca geri çekmesine olanak tanıyan manuel serbest geri çalışma (G127) özelliğini de destekler.

Siemens SINUMERIK kontrolleri, yerel modda (G290) bağımsız G39 bloklarını devre dışı bırakarak G450 veya G451 aracılığıyla küresel, modal yol yumuşatmayı tercih eder. Programcı bir kez DISC parametreli bir G450 bloğu belirttiğinde (örneğin G450 DISC=50), kontrol tüm konturdaki her dış köşeyi dinamik olarak yumuşatır. Bu durum, her kesişimde manuel olarak geçiş komutları programlama ihtiyacını ortadan verir. Siemens ayrıca, köşe geçişlerinin sürekli yol toleransları (G642 veya G643 gibi) ve otomatik köşe geçersiz kılmaları (G62) ile doğrudan entegrasyonuna izin vererek hızları makine dinamiklerine göre gerçek zamanlı olarak ayarlar. Siemens'te G39'u yürütmek için kontrolörün G291 aracılığıyla yorumlayıcı derleyicisini ISO Dialect moduna geçirmesi gerekir. Bu durum, G290 yerel SINUMERIK derleyicisini geri yüklemeden önce komutları çözebilmek için makine verisi MD 18800'ün 1 olarak ayarlanmış olmasını gerektirir.

Program Örnekleri

Fanuc

N10 G17 G90 G01 G41 X10.0 Y0.0 D01 F1000 ;
N20 G39 ;
N30 G01 Y-10.0 ;

Kuru Çalıştırma (Dry Run) İncelemesi:

1. N10 Bloğu: G17 XY düzleminde Sol kesici yarıçap telafisini (G41) etkinleştirir ve D01 ofset kayıt defteri ile 1000 mm/dak ilerleme hızında X10.0 Y0.0 koordinatlarına hareket eder. Kontrolör, başlangıç telafi vektörünü oluşturmak için N20 bloğunu önceden okur.
2. N20 Bloğu: G39 köşe radyusu dairesel interpolasyonunu yürütür. Takım yolu doğrusal olarak hareket etmez; bunun yerine kontrolör, N10 ve N30 arasındaki köşeye dairesel bir geçiş yayı yerleştirir. Bu yayın yarıçapı, kesiciyi iş parçası konturuna teğet tutarak D01 registerında saklanan ofset değerine tam olarak eşit olur.
3. N30 Bloğu: Takım, konturu tamamlayarak Y-10.0'a doğru doğrusal yol boyunca ilerlemeye devam eder.

Siemens

G291 ;
G39 I-1.0 K2.0 ;
G290 ;

Kuru Çalıştırma İncelemesi:

1. 1. Blok (G291): G39 köşe komutlarının derlenmesini etkinleştirmek için SINUMERIK yorumlayıcısını yerel moddan ISO Dialect moduna geçirir.
2. 2. Blok (G39 I-1.0 K2.0): Aktif G18 Z-X düzleminde vektör yönlendirmeli bir köşe dairesel interpolasyonu yürütür. Takım merkez yolu, bitiş noktası I-1.0 ve K2.0 bileşenleriyle tanımlanan vektöre dik olan bir köşe yuvarlama yayı üretir. Yayın yarıçapı, aktif takım yarıçap telafi değeri ile tanımlanır.
3. 3. Blok (G290): Yerel çevrimlerin ve parametrik alt programların yürütülmesine izin vermek için yorumlayıcı derleyicisini yerel SINUMERIK moduna geri döndürür.

Mitsubishi

G91 G01 G42 X20.0 Y20.0 D1 F100 ;
N101 G39 X40.0 ;
N102 G39 Y40.0 ;

Kuru Çalıştırma İncelemesi:

1. Başlangıç Bloğu: D1 ofset registerını kullanarak Sağ takım yarıçap telafisini (G42) etkinleştirir ve 100 mm/dak ilerleme hızında artışlı olarak X20.0 Y20.0 koordinatlarına hareket eder.
2. N101 Bloğu: X40.0 yönünde artışlı bir hareket emreder. G39 ön eki, Mitsubishi kontrolüne X40.0 hareketinden önceki köşeye dairesel bir köşe geçiş yayı yerleştirmesini söyler. Takım merkezi, X ekseni doğrusal kaymasını tamamlamadan önce D1 registerındaki aktif yarıçapı kullanarak köşeyi döner.
3. N102 Bloğu: Y40.0 yönünde artışlı bir hareket emreder. G39 komutu, kesiciyi iş parçası konturuna teğet tutarak N101 ile N102 arasındaki köşeye otomatik olarak bir köşe yuvarlama geçiş yayı yerleştirir.

Hata Analizi

Alarm Kodu	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Çözüm
Fanuc PS5445	G39 bloğu içinde eksen hareketi koordinatı programlandı.	Makine derhal durur; program yürütmesi durdurulur ve kontrol ekranında bir sözdizimi alarmı görüntülenir.	G39 bloğundaki tüm X, Y, Z, U, V veya W eksen hareket koordinatlarını kaldırın. G39'u tek başına çalışan bağımsız bir satır olarak programlayın.
Fanuc PS0041	Yol geçiş hesaplaması sırasında kesici yarıçap girişimi tespit edildi.	Kontrolör yol yürütmesini keser, kesici yarıçap girişimi alarmı gösterir ve hareketi durdurur.	Başlangıç yaklaşma boşluğunu çift takım ucu radyusundan büyük olacak şekilde artırın veya daha küçük bir takım kullanın.
Siemens 61800	Yorumlayıcı seçenekleri devre dışıyken G39 veya ISO Dialect komutları çağrıldı.	Program G39'u okuduğu anda durur; kontrolör "External CNC system missing" (Harici CNC sistemi eksik) hatası gösterir.	Harici ISO Dialect yorumlayıcısını etkinleştirmek için MD 18800 makine verisini 1 olarak ayarlayın.
Siemens 61000	Takım yarıçap telafisi aktif değilken geçiş çevrimi çağrıldı.	İşleme çevrimi yürütülemez; operatör takım telafisinin aktif olmadığını belirten bir alarm görür.	Geçiş çevrimini çağırmadan önce takım yarıçap telafisini etkinleştirmek için G41 veya G42 programlayın.
Mitsubishi P128	Telafi veya G39 aktifken İşleme Koşulu Seçimi (G120.1/G121) çağrıldı.	Program yürütmesi derhal bloke edilir ve ekranda Program Hatası (P128) görüntülenir.	İşleme koşulu seçimlerini değiştirmeden önce takım telafisini iptal edin ve G39 çevrimlerini tamamlayın.
Mitsubishi P70 / P71	Yay yarıçapı hesaplama hatası parametre limitini aşıyor.	Dairesel interpolasyon sırasında makine yay farkı hatası göstererek durur.	Programlanan koordinatları düzeltin veya biraz daha yüksek bir hata eşiğine izin vermek için Parameter No. 1084 RadErr değerini ayarlayın.

Uygulama Notu

Köşelerde kontrol dışı dalgalanmalar nedeniyle takımın iş parçasına dalması (gouging) ve mengene pabuçları ile çarpışması, doğrudan yanlış tanımlanmış parametrelerin ve tampon bellek (buffer) aşırı yüklenmelerinin bir sonucudur. Fanuc sistemlerinde, ardışık olarak programlanan M kodları veya bekleme (dwell) gibi hareket içermeyen blokların sayısının, Parameter No. 19625 ile tanımlanan ön okuma tampon bellek boyutunun (N) limitini aşarak N - 2 sınırını geçmesi, look-ahead hesaplamasını bozarak takımın köşede doğrudan parçaya dalmasına ve hurdaya çıkmasına yol açar. Ayrıca, G39 komut satırına yanlışlıkla X veya Y ekseni koordinatı yazılması anında Alarm PS5445 tetiklenerek fener milini durdurur ve iş mili çevrim zamanının kaybolmasına yol açar. Mitsubishi ünitelerinde ise benzer şekilde, G39 kodunun basit eğimli yüzey kontrolü (G176) etkinken çalıştırılması Program Error (P951) alarmına sebep olurken, profil ve köşe yayları arasındaki sapmanın Parameter No. 1084 RadErr sınırını aşması Program Error (P70) veya (P71) ile üretimi kesintiye uğratır. Siemens üzerinde G291 modunda harici ISO G39 kodu çağrılmadan önce makine verisi MD 18800 değerinin 1 olarak etkinleştirilmemesi durumunda ise Alarm 61800 tetiklenerek spindle durdurulur ve plansız duruş süreleri meydana gelir. Bu nedenle, tüm bu parametre sınırları üretim öncesinde kontrol edilmeli ve yaklaşma clearance mesafesi her zaman çift takım ucu radyus değerinden büyük tutulmalıdır.

İlişkili Komut Ağı

• G40: Takımı programlanan koordinatlarına geri döndürmek için aktif takım yarıçapı ve takım ucu radyus telafisi modlarını iptal eder.
• G41 / G42: G39 veya G450 köşe geçişlerini yürütmek için gerekli bir ön koşul olan Sol veya Sağ kesici yarıçap telafisini etkinleştirir.
• G38: Kesişim hesaplamalarını yürütmeden tek bir blok için kesici telafi vektörünü tanımlar veya korur.
• G01 / G02 / G03: G39'un dış köşelerde yumuşattığı doğrusal ve dairesel yol hareketlerini gerçekleştirir.
• G290 / G291: Standart G39 komutlarını derlemek için Siemens kontrollerini yerel SINUMERIK modu ile ISO Dialect modu arasında geçirir.

Ek olarak, G37 otomatik takım boyu ölçümü gibi diğer Grup 00 mod dışı komutları eksen kalibrasyonunu yönetirken, G34 artan adımlı diş açma ve G35 azalan adımlı diş açma gibi komutlar ise özel helisel yolları yönetir.

Sonuç

Parça kalitesini korumak, plansız duruş sürelerini (downtime) engellemek ve taret çarpışmalarını sıfırlamak için G39 veya G450 köşe geçişlerini içeren programların ilk çalıştırılmasından önce mutlaka iş parçası olmadan boşta bir kuru çalıştırma (dry run) simülasyonu yapılmalıdır. Operatörlerin kontrol panelinden geometrik ofset değerlerini teyit etmesi, takım yarıçap telafisinin (G41/G42) başlangıç satırında yeterli yaklaşma toleransının sağlandığından emin olunması ve ön okuma bellek parametrelerinin doğrulanması, CNC atölyelerinde hem makine ömrünü uzatır hem de üretim maliyetlerini düşürür.

Sıkça Sorulan Sorular

Fanuc kontrol ünitesinde G39 bloğunda hareket komutu yazıldığında neden Alarm PS5445 tetiklenir ve bu nasıl çözülür?

Fanuc sistemi, G39 köşe radyusu dairesel interpolasyon kodunu modal olmayan (tek seferlik) ve kesinlikle eksen hareketsiz bir vektör hesaplama bloğu olarak tanımlar. G39 satırına koordinat (X, Y, Z vb.) eklemek kontrol sisteminin çakışan hareket komutları almasına yol açarak Alarm PS5445 hatasıyla spindle hareketini anında durdurur ve çevrim süresini kaybettirir. Çözüm için, G39 kodunu hiçbir koordinat değeri yazmadan tek başına bir satır olarak programlayın ve eksen hareketlerini bir sonraki satıra taşıyın.

Mitsubishi CNC kontrolöründe G39 köşe geçişleri yapılırken duruş süresi kayıpları ve Program Error (P70) alarmı nasıl önlenir?

Mitsubishi ünitelerinde P70 veya P71 alarmları, programlanan köşe yayının merkez noktası veya yarıçap sapmasının Parameter No. 1084 RadErr parametresindeki tolerans limitini aşmasından kaynaklanır. Kontrolör bu sapmayı tespit ettiğinde ani duruş yapar ve bu da iş parçası üzerinde duraklama izi (düzensiz yüzey finişi) bırakarak parçayı hurdaya ayırır. Üretim kesintilerini önlemek için, CAD/CAM yazılımınızdaki yay çıkış toleranslarını kontrolör hassasiyetine uygun şekilde senkronize edin veya Parameter No. 1084 RadErr değerini biraz daha yüksek bir değere ayarlayın.

Siemens SINUMERIK kontrollerinde G39 yerine G450 transition circle kullanıldığında hurda parça oranları nasıl düşürülür?

Siemens ünitelerinde modal G450 komutu etkinken köşelerdeki kavis miktarını ve takım aşımını kontrol etmek için DISC parametresi (0-100 aralığında) kullanılır. DISC değeri 0 iken saf bir dairesel köşe geçişi yapılırken, değer 100'e yaklaştıkça eksenler teorik kesişim noktasına doğru uzar; bu durum parça geometrisine göre takımın fikstürlere çarpmasına veya köşede fazla talaş kaldırarak parçayı bozmasına sebep olur. Hurda riskini en aza indirmek için, parça programında köşenin genişliğine uygun bir DISC değeri (örneğin DISC=50) tanımlayın ve ilk parça öncesinde kuru çalıştırma (dry run) ile geçişleri izleyin.