G63 Kılavuz Çekme G-Kodu CNC Programlama ve Parametre Rehberi

Giriş

Otomatik işleme operasyonları sırasında yazılımsal strok sınırlarının devre dışı bırakılması veya kurulum ekranında hatalı iş parçası sıfır ofsetlerinin girilmesi, kesici takımın doğrudan tabla üzerindeki fikstür pabuçlarına, mengene çenelerine veya döner torna aynası çenelerine çarpmasına yol açar. G63 kılavuz çekme (tapping) modu sırasında, kontrol sistemi hem ilerleme durdurma (feed hold) düğmesini hem de tek blok (single block) anahtarlarını tamamen devre dışı bıraktığından bu risk çok daha kritik bir hâl alır. Blok başladığı anda operatörün eksen hareketini durdurmak için manuel müdahale imkanı kalmaz; bu durum, basit bir koordinat hesaplama hatasını bile kılavuz takımını parçalayan, eksen bilyalı millerini (ball screw) eğen, aşırı akım servo alarm kodlarını tetikleyen ve iş parçasını anında hurdaya çeviren feci bir çarpışmaya (crash) dönüştürür. Bu durum, yalnızca iş milini durdurmakla kalmaz, aynı zamanda yüksek parça hurda oranına ve döngü süresinin tamamen kaybolmasına neden olur. Yüksek ilerleme koşullarında parça imalatına başlamadan önce koordinatların ve parametrelerin doğrulanması, bu komuttaki en yaygın duruş süresi (downtime) kaynağını ortadan kaldırır.

Teknik Özet

Teknik Özellik	Detaylar
Komut Kodu	G63
Fonksiyon	Kılavuz Çekme Modu (Telafili chuck ile Kılavuz Çekme)
Modallik ve Grup	Fanuc (Sistem A Grup 15 / Sistem B/C Grup 13) ve Mitsubishi (torna Grup 13, freze Grup 13/19) üzerinde modal; Siemens (Grup 2) üzerinde non-modal
Kritik Parametreler	Spindle hızı (S), feedrate (F = S × Pitch), Pitch (Siemens üzerinde 0.001 ila 2000.00 mm/rev)
Ana Sınırlandırmalar	Override değerleri %100 olarak kilitlenir; feed hold ve single block anahtarları tamamen yoksayılır ve devre dışı bırakılır
Donanım Gereksinimi	Eksen izleme hatalarını sönümlemek için tansiyon-kompresyon telafili chuck

Hızlı Okuma

• Spindle rotasyonu ile eksen feedrate arasındaki eksenel izleme sapmalarını sönümlemek için bir tansiyon-kompresyon telafili chuck kullanın.
• G63 yürütülmesi sırasında manuel feed hold tuşu ve single block anahtarlarının yoksayıldığını ve devre dışı bırakıldığını, bunun da kesme ortasında manuel durdurmayı engellediğini unutmayın.
• Hatve senkronizasyonunun kaybolmasını önlemek için feedrate ve spindle hızı override değerlerinin CNC çekirdeği (kernel) tarafından tam olarak %100'de kilitlendiğinden emin olun.
• G63'ü g61-exact-stop-mode ile karşılaştırın; G63, kılavuzun beklemesini ve diş sıyırmasını önlemek için blok geçişlerinde yavaşlamayı devre dışı bırakır.
• Kılavuz çekme asenkron olduğu için, feedrate F değerini spindle hızı S ile diş adımı (pitch) değerinin çarpımı (F = S × Pitch) olarak hesaplayın ve programlayın.
• Aktif kesimden önce eksen hareket aralıklarını doğrulamak için spindle kapalıyken ve koordinatlar yükseltilmişken ilk test çalışmalarını gerçekleştirin.

Temel Kavramlar

CNC makinelerinde G63 kılavuz çekme modunun pratik uygulaması, doğrusal eksen feedrate ile spindle dönme hızı arasında matematiksel olarak kilitli bir ilişki kurar. Bu konfigürasyon, kontrol sisteminin spindle encoder ile servo sürücü arasında doğrudan elektronik senkronizasyona dayanmadığı asenkron bir kılavuz çekme yolu oluşturur. Bunun yerine eksen, programlanan spindle hızına göre sabit bir oranda ileri besleme yapar ve bu da küçük mekanik izleme sapmalarını sönümlemek için fiziksel bir tansiyon-kompresyon telafili chuck kullanılmasını gerektirir.

Diş profilinin bütünlüğünü korumak için G63, blok geçişlerinde exact stop yavaşlama kontrollerini devre dışı bırakır. Bu kontrolleri devre dışı bırakarak, takım taret veya işleme spindle, aşağı besleme bloğundan yukarı geri çekme bloğuna geçerken programlanan hızda hareket etmeye devam eder. Bu sürekli hareket, kılavuzun dönen bir spindle altında dişli deliğin dibinde kalmasını veya duraklamasını önler; aksi takdirde yeni açılan dişler anında sıyrılır veya kılavuz iş parçası içinde kırılır.

Ek olarak G63, diş açma döngüsünü korumak için katı yazılımsal kilitler (interlock) uygular. Yürütme sırasında, CNC kernel otomatik olarak hem spindle hızı hem de feedrate override anahtarlarını tam olarak %100 seviyesinde kilitler ve operatörlerin kontrol panelindeki feed veya speed potlarını manuel olarak ayarlamasını engeller. En önemlisi, kontrol ünitesi feed hold düğmesini ve single block anahtarlarını da devre dışı bırakır, yani makine bloklar arasında duraklamaz ve yol ortasında durdurulamaz; bu da döngü başlamadan önce mutlak koordinat doğrulamasını zorunlu kılar.

Komut Yapısı

G63 programlaması, kılavuz çekme döngüsünü etkinleştirmeden önce doğru koordinat yolunun ve feedrate değerinin seçilmesini gerektirir. Fanuc ve Mitsubishi kontrollerinde G63, diş açma grubuna ait modal bir komut olarak işlev görür. Bir kez komut verildikten sonra kontrol, G64 (cutting mode) veya G61 (exact stop) gibi başka bir modal hareket koduyla iptal edilene kadar sonraki tüm hareket blokları için kılavuz çekme modunda kalır. Siemens kontrollerinde G63 non-modal bir komuttur ve yalnızca açıkça programlandığı blok için geçerlidir.

Programlanan feedrate F, diş adımı (pitch) ve spindle hızına göre matematiksel olarak hesaplanmalıdır. Programcılar şu formülü kullanmalıdır: F = S × Pitch; burada F milimetre/dakika cinsinden feedrate değerini, S dakika başına devir cinsinden spindle hızını ve Pitch milimetre cinsinden diş adımını temsil eder. G63 blokları sırasında, takım boyu telafisi ofsetleri (G43 veya G44 gibi) aktif kalmaya devam eder, bu da operatörün işlemden önce doğru iş parçası koordinatlarını belirlemesini gerektirir.

Sözdizimi:

; Fanuc ve Mitsubishi (Modal)
G63 ;
G01 Z-25.0 F400.0 ;
G01 Z10.0 M04 ;
G64 ;
; Siemens (Non-Modal)
G63 Z-25.0 F400.0 M03 ;
G63 Z10.0 F400.0 M04 ;

Parametreler:

Marka	Parametre	Açıklama
Fanuc	Parameter No. 3401 Bit 7 (GSC) / Bit 6 (GSB)	G-kodu sistemini (A, B, C) seçer ve G63 grup atamasını (15 veya 13) yapılandırır.
Fanuc	Parameter No. 3402 Bit 5 / Bit 6 (CLR)	Modal G-kodu sıfırlama durumunu yapılandırır (1 ise sıfırlamada G63'ü varsayılan G64 moduna temizler).
Fanuc	Parameter No. 0001 Bit 1 (FCV)	Eski Series 15 formatı (1) veya standart Series 16/18/21 formatı (0) arasında seçim yapar.
Fanuc	Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT)	Takım boyu telafisi ofset davranışı için takım değiştirme tipi parametresini yapılandırır.
Siemens	MD 18800 $MN_MM_EXTERN_LANGUAGE	Harici dil derleyicisini etkinleştirir (G291 ISO diyalekt modu için 1 olarak ayarlanır).
Siemens	MD 20150 $MC_GCODE_RESET_VALUES	Kanala özgü modal varsayılan G-kodu sıfırlama durumlarını ayarlar.
Siemens	MD 20734 $MC_EXTERN_FUNCTION_MASK	Fonksiyonel maske: Bit 3 tarayıcı hata alarmlarını atlar, Bit 8 F'yi pitch değerine zorlar, Bit 2 devir cinsinden bekleme süresi (dwell) ayarlar.
Mitsubishi	Parameter #1151 rstinit	Sıfırlama başlatma ayarı: 0 ise kontrol sıfırlamada G63 modal durumunu korur.
Mitsubishi	Parameter #1210 RstGmd/bitF	Sıfırlama başlatma aktif olduğunda NC sıfırlamasında modal G-kodlarının sıfırlanıp sıfırlanmayacağını belirler.
Mitsubishi	Parameter #12005 Mfig	Tek bir blokta izin verilen maksimum yardımcı M-kodu sayısını tanımlar.
Mitsubishi	Parameter #1037 cmdtyp	Aktif G-kodu sistemi tipi indeksini seçer.
Mitsubishi	Parameter #1271 ext07/bit3	G-kodu grubu modal yapı ayarlarını yapılandırır.

Marka Uygulamaları

Fanuc

Fanuc sistemleri, G-kodu grup yapılarını ve sıfırlama durumlarını yöneten parametre ayarları aracılığıyla G63 modal davranışını yapılandırır. Programcılar, G63'ü Grup 15'e (Sistem A) veya Grup 13'e (Sistem B/C) eşlemek için Parameter No. 3401'e güvenirken; Parameter No. 3402, sistem sıfırlandığında modun G64'e temizlenip temizlenmeyeceğini yapılandırır.

Standart Fanuc G63 programlaması modaldir. Sıralama, G00 kullanılarak hızlı konumlandırma ile başlar, ardından G63 komut bloğu gelir. Eksen feedrate, G63 ile F ilerleme hızında yazılır ve takımın geri çekilmesi, saat yönünün tersine spindle dönüşü M04 kullanılarak G63 ile yürütülür. Döngü, G64 cutting mode çağrılarak iptal edilmelidir.

Tip	Tanımlayıcı	Detay
Parametre	Parameter No. 3401 Bit 7 (GSC), Bit 6 (GSB)	Aktif G-kodu sistemini belirleyerek G63'ü Grup 15 veya 13'e eşler.
Parametre	Parameter No. 3402 Bit 5 / Bit 6 (CLR)	Sıfırlama veya güç açma sırasında G63'ün cutting mode G64'e temizlenip temizlenmeyeceğini belirler.
Parametre	Parameter No. 0001 Bit 1 (FCV)	Eski Series 15 formatı (1) veya standart Series 16/18/21 formatı (0) arasında seçim yapar.
Parametre	Parameter No. 5040 Bit 3 (TCT)	Takım boyu telafisi ofset davranışı için takım değiştirme tipi parametresini yapılandırır.
Alarm	Alarm PS0200	CSS (G96) aktif veya S hızı mekanik dişli kademesi sınırlarını aşıyor. G96'yı iptal edin.
Alarm	Alarm PS0050	G63 blokları içinde köşe pah kırma (,C) veya köşe yarıçapı (,R) komut edilmiş. Bunları kaldırın.
Alarm	Alarm PS0368	Takım ofsetleri aktifken TCT parametresi (No. 5040#3) değiştirilmiş. Önce ofsetleri iptal edin.
Alarm	Alarm PS0570	Komut verilen feedrate F sıfır olarak değerlendirildi. Sıfır olmayan bir feedrate programlayın.
Versiyon	Sistem A ve B/C karşılaştırması	G63, Sistem A'da Grup 15 ve Sistem B/C'de Grup 13'tür. Sistem A, G90/G91 yerine artışlı eksen adresleri U ve W kullanır.

Uyarı: Takım boyu ofsetleri aktif olarak uygulanırken Parameter No. 5040#3 parametresinin değiştirilmesi Alarm PS0368 hatasını tetikler. Programcılar, takım değiştirme tipi parametresini değiştirmeden önce G49 komutunun yürütüldüğünden emin olmalıdır.

Siemens

Siemens kontrolleri, G63'ü tipik olarak ISO Dialect yorumlayıcısı içinde non-modal bir hareket bloğu olarak çalıştırır. Yorumlayıcı, makine verisi MD 18800 kullanılarak etkinleştirilirken; MD 20150 kanala özgü G-kodu sıfırlama değerlerini belirler.

Siemens G63 komutları, spindle çalışırken F feedrate değerinde tek bloklu bir doğrusal hareket yürütür. Yerel SINUMERIK modunda G63, ISO diyalekt çevirisini etkinleştirmek için G291 kullanılarak derlenebilir veya CYCLE840 gibi döngüler içinde yerel olarak programlanabilir.

Tip	Tanımlayıcı	Detay
Parametre	MD 18800 $MN_MM_EXTERN_LANGUAGE	Harici G-kodu dili derleyicisini etkinleştirir (G63'ü yorumlamak için 1 olarak ayarlanır).
Parametre	MD 20150 $MC_GCODE_RESET_VALUES	Tüm geometri kanalları için modal varsayılan sıfırlama durumlarını tanımlar.
Parametre	MD 20734 $MC_EXTERN_FUNCTION_MASK	Tarayıcı alarmlarını maskeler (Bit 3), F'yi pitch değerine zorlar (Bit 8) ve devir cinsinden dwell ayarlar (Bit 2).
Parametre	Pitch / Lead aralığı	Kılavuz çekme altındaki diş adımını 0.001 ila 2000.00 mm/rev aralığıyla sınırlandırır.
Alarm	Alarm 61102	Döngü çağrısında (örneğin CYCLE840) spindle dönüş yönü M03 veya M04 eksik veya geçersiz. Döngüden önce M03/M04 programlayın.
Alarm	Alarm 61003	Döngü çağrısında veya aktif modal durumda yol feedrate F eksik. Sıfır olmayan bir F değeri belirtin.
Alarm	Alarm 61800	MD 18800 devre dışıyken derleyici anahtarı G291 komut edildi. MD 18800 parametresini etkinleştirin.
Alarm	Alarm 16748	Kılavuz çekme sırasında dişli kademesi geçişi başarısız oldu veya spindle hızı aralık dışında. Yapılandırmayı kontrol edin.
Versiyon	840D sl ve 802D sl/828D karşılaştırması	Çarpışma önleme (collision avoidance) ve geniş ekran görünümleri 840D sl modeline özeldir. MD 10604, 802D sl üzerinde yazma korumalıdır.
Versiyon	840D sl ve 802D sl karşılaştırması	Çok uçlu tornalama G51.2/G50.2, 840D sl üzerinde desteklenir ancak 802D sl üzerinde yoktur.
Versiyon	FM-NC / 810D / NCU571	Daha eski seriler standart G-kodu kelimelerini desteklemez ve derleyici hatalarını tetikler.

Uyarı: Kılavuz çekme sırasında zamanından önce gevşetme (unclamp) yapılması veya dişli kademesi arızaları kontrolü Alarm 16748 ile durdurarak takımı iş parçasının içinde kilitler.

Mitsubishi

Mitsubishi sistemleri, G63'ü tornalar için Grup 13 ve işleme merkezleri için Grup 13 veya 19 içinde modal bir komut olarak ele alır. Kontrol sıfırlama davranışı Parameter #1151 ve Parameter #1210 tarafından yönetilir.

Mitsubishi platformlarında G63, override anahtarlarını kilitler ve modal kılavuz çekme yollarını yürütür. Operatör, G64 veya G61 cutting mode çağırarak modal durumu iptal eder.

Tip	Tanımlayıcı	Detay
Parametre	Parameter #1151 rstinit	Sıfırlama başlatma ayarı; 0 ise sistem sıfırlandığında G63 modal durumunu korur.
Parametre	Parameter #1210 RstGmd/bitF	Sıfırlama başlatma etkin olduğunda NC sıfırlamasında modal G-kodlarını sıfırlar.
Parametre	Parameter #12005 Mfig	Tek bir G-kodu bloğunda izin verilen maksimum yardımcı M-kodu sayısını tanımlar.
Parametre	Parameter #1037 cmdtyp	Aktif G-kodu sistemi tipi indeksini seçer.
Parametre	Parameter #1271 ext07/bit3	G-code seçimleri için modal grup yapısı davranışını yapılandırır.
Alarm	Program Hatası P182	Constant surface speed (G96) aktifken kılavuz çekme döngüsü komut edildi. G96'yı iptal edin.
Alarm	Program Hatası P186	Aktif G63 döngüsü sırasında G96 komut edildi. Kılavuz çekme döngüsü dizilerinde G96 programlamayın.
Alarm	İşlem Hatası M01 1113	Başka bir parça sisteminden aktif kılavuz çekme spindle'ına CSS komutu verildi.
Alarm	Program Hatası P33	Tek bir blokta aynı modal grubun birden fazla G-kodu (örneğin G63 ve G64) komut edildi. Blokları ayırın.
Alarm	Program Hatası P39	Aktif G63 altında G61.2 veya G61.4 spline interpolasyonu programlandı. G63 altında spline komutlarından kaçının.
Alarm	Program Hatası P940	Aktif G63 altında G43.4 tool center point control komut edildi. Önce G43.4'ü iptal edin.
Versiyon	Torna ve freze listeleri karşılaştırması	G63, torna listelerinde Grup 13 ve işleme merkezi listelerinde Grup 13 veya 19'dur.
Versiyon	M80V Type B Serisi	G63 blokları altında spline (P39) ve TCP (P940) hataları kesin bir şekilde uygulanır.
Versiyon	Süperimpozisyon G126	Grup 16 altındaki süperempoze eksen kılavuz çekme işlemi, döngü R noktasında in-position kontrolü gerektirir.

Uyarı: Aktif G63 altında spline modlarının veya tool center point control programlanması Program Hatası P39 veya P940'ı tetikleyerek tüm eksenleri derhal durdurur.

Marka Karşılaştırmaları

Özellik / Konu	Fanuc	Siemens	Mitsubishi
Modallik ve Grup	Modal (Parameter No. 3401 aracılığıyla seçilen G-kodu sistemine bağlı olarak Grup 15 veya 13)	Non-modal (Grup 2, G00/G01 gibi önceki aktif hareket moduna geri döner)	Modal (tornalar için Grup 13, işleme merkezleri için Grup 13 veya 19)
Dil Derleyicileri ve Anahtarlar	Parametre tabanlı G-kodu sistemi eşlemesi (Sistem A, B ve C)	Çift dilli derleyici geçiş anahtarı (G63'ü çalıştırmak için G291 ISO derleyicisini etkinleştirir)	Çift modlu program format anahtarı G188 (frezeleme) veya G189 (torna)
Manuel Geri Çekme ve Geri Alma	— (no source)	Yerel manuel frame geri alma sırasında aktif sıfır ofsetlerini ve modal frameleri bastırır	G63 modallerini korurken el çarkı aracılığıyla geri çekilmek için Manual Arbitrary Reverse Run G127'yi destekler
Kılavuz Döngüleri ve Ofsetler	Takım boyu ofsetleri G63'te hesaplanmaya devam eder, ancak hazır çevrimlerde (canned cycles) baypas edilir	SUPA veya G153 gibi dinamik frame bastırma komutları aracılığıyla yönetilen ofset yığınları	G63 altında G61.1, G08 veya spline/TCP komutları aktifse hata kontrolleri tetiklenir

Teknik Analiz

Büyük CNC platformlarında G63 uygulamasının analitik olarak karşılaştırılması, G-kodu modalliğinde temel farklılıkları ortaya koyar. Fanuc ve Mitsubishi kontrolleri G63'ü modal bir durum olarak işler, yani makine farklı bir hareket kodu (G64 veya G61 gibi) programlanana kadar birden fazla ardışık program bloğu boyunca kılavuz çekme modunda kilitli kalır. Bu modal davranış, sonraki doğrusal blokların override değerlerini %100'de kilitlemeye ve single block duruşlarını baypas etmeye devam etmesini sağlar. Buna karşılık Siemens SINUMERIK kontrolleri G63'ü G-kodu Grup 2'ye ait non-modal, tek bloklu bir talimat olarak işler. Her Siemens kılavuz çekme hareketi hedef koordinatları ve feedrate değerlerini içermelidir ve kontrol ünitesi bir sonraki satırda derhal önceki modal hareket durumuna (G00 veya G01 gibi) geri döner.

Ek olarak, derleme ve diyalekt çeviri yöntemleri önemli ölçüde farklılık gösterir. Siemens SINUMERIK sistemleri, makine veri parametresi MD 18800'ü kullanarak harici çeviri derleyicilerinin etkinleştirilmesini gerektirir. Operatörler, G63'ü işlemek için CNC kernelini ISO Dialect moduna geçirmek amacıyla G291 programlamalıdır; oysa yerel Siemens programları, özel G331/G332 rigid tapping komutları veya CYCLE840 döngüleri lehine G63'ü baypas eder. Fanuc ve Mitsubishi, aktif G-kodu sistemini (A, B veya C) eşlemek ve G63 grup davranışlarını tanımlamak için parametre ayarlarına (Fanuc'ta Parameter No. 3401 ve Mitsubishi'de Parameter #1037) güvenerek G63'ü doğrudan kendi yerel hareket çekirdeklerinde yürütür.

Geri çekme davranışları ve manuel kurtarma protokolleri de takım kilitlenme hataları sırasında bu sistemleri birbirinden ayırır. Mitsubishi, modal G63 yol koordinatlarını korurken operatörlerin bir el çarkı kullanarak takımı manuel olarak geri çekmesine olanak tanıyan Manual Arbitrary Reverse Run G127'yi destekleyerek bir kurtarma yolu sağlar. Fanuc bu yerel el çarkı ile geri alma özelliğinden yoksundur. Bu sırada Siemens ofset yığınlarını dinamik olarak yönetir ve manuel geri çekme sırasında spindle veya takım tutucunun iş parçası bağlama aparatlarıyla çarpışmasını önlemek için kurtarma sırasında aktif sıfır ofsetlerini baypas etmek amacıyla SUPA veya G153 gibi frame bastırma komutlarını kullanır.

Program Örnekleri

Fanuc G63 Örneği

G90 G94 G00 X100.0 Y100.0 Z10.0 S500 M03 ; Delik koordinatına hızlı konumlanma, spindle'ı saat yönünde 500 rpm hızla başlat
G63 Z-25.0 F400.0 ; Kılavuz çekme modunu etkinleştir, Z eksenini 400 mm/min hızla Z-25.0 koordinatına besle (500 rpm * 0.8 mm diş adımı)
G63 Z10.0 M04 ; Spindle saat yönünün tersine dönerek Z eksenini kılavuz çekme modunda Z10.0 koordinatına geri çek
G64 G00 Z50.0 M05 ; G63'ü iptal etmek için cutting mode G64'e dön, hızlı geri çekil ve spindle'ı durdur

kuru çalıştırma (dry run): Kontrol ünitesi, konumlandırma koordinatı X100.0 Y100.0 Z10.0'a hızlı bir hareket (G00) gerçekleştirir ve spindle'ı saat yönünde (M03) 500 rpm hızla başlatır. G63 bloğu, feedrate override değerini %100'de kilitleyen ve feed hold işlevini devre dışı bırakan modal kılavuz çekme modunu etkinleştirir. Z ekseni, 0.8 mm'lik bir diş adımına karşılık gelen 400.0 mm/min senkronize bir feedrate ile doğrusal olarak Z-25.0 koordinatına beslenir. Derinliğe ulaşıldığında, sonraki G63 bloğu, spindle'ı saat yönünün tersine (M04) döndürürken aynı anda Z ekseninin Z10.0 koordinatına geri çekilmesini komut eder. Son olarak G64 kılavuz çekme modunu iptal eder ve kontrolü cutting mode'a döndürerek Z50.0 koordinatına hızlı bir hareket gerçekleştirilmesine ve spindle'ın durdurulmasına (M05) izin verir.

Siemens G63 Örneği

N10 G1 X0 Y0 Z2 S200 F1000 M3 ; Güvenlik mesafesi düzlemine yaklaş, spindle'ı saat yönünde başlat
N20 G63 Z-50 F160             ; Aşağı kılavuz besleme bloğu (Diş adımı = 0.8 mm, İlerleme = 200 dev/dak * 0.8 pitch)
N30 G63 Z3 M4                 ; Spindle saat yönünün tersine dönerek yukarı geri çekme besleme bloğu

kuru çalıştırma: Kontrol ünitesi, spindle saat yönünde 200 rpm hızla dönerken, G01 kullanarak 1000 mm/min hızla iş parçası koordinat güvenlik düzlemine (Z2.0) yaklaşır. İlk non-modal G63 bloğu, Z eksenini 160 mm/min (200 rpm × 0.8 mm pitch) feedrate ile doğrusal olarak Z-50.0 koordinatına besler. Telafili chuck eksenel izleme sapmalarını sönümlemek için uzar. İkinci G63 bloğu, spindle dönüşünü saat yönünün tersine (M04) çevirir ve Z eksenini Z3.0 koordinatına geri çeker. Siemens G63 non-modal olduğundan, bir sonraki blok doğal olarak standart feedrate ve exact stop kontrollerine devam eder.

Mitsubishi G63 Örneği

G90 G94 G00 X100.0 Z10.0 S500 M03 ; Hızlı yaklaşma, spindle'ı saat yönünde 500 RPM hızla başlat
G63 Z-30.0 F400.0 ; G63'ü etkinleştir, Z eksenini 400 mm/min hızla Z-30.0 koordinatına besle (Pitch 0.8 mm * 500 RPM)
G63 Z10.0 M04 ; Spindle saat yönünün tersine dönerken G63 altında Z eksenini Z10.0 koordinatına geri çek
G64 G00 Z50.0 M05 ; Cutting mode G64'ü çağırarak G63'ü iptal et, hızlı geri çekil, spindle'ı durdur

kuru çalıştırma: Kontrol ünitesi, mutlak koordinatlarda (G90) X100.0 Z10.0 koordinatına hızlı bir yaklaşma yürütür ve spindle'ı saat yönünde (M03) 500 RPM hızla döndürür. Bir G63 komutu modal kılavuz çekme modunu etkinleştirir. Z ekseni 400.0 mm/min hızla Z-30.0 koordinatına beslenir. Tüm manuel override kadranları kilitlenir. Derinliğe ulaşıldığında, ikinci G63 bloğu spindle'ı saat yönünün tersine (M04) çevirir ve Z eksenini Z10.0 koordinatına geri çeker. Döngü, cutting mode G64 programlanarak sonlandırılır, bu da Z50.0 koordinatına hızlı bir geri çekilmeyi etkinleştirir ve spindle'ı durdurur (M05).

Hata Analizi

Marka ve Alarm	Tetiklenme Koşulu	Operatör Belirtisi	Kök Neden / Çözüm
Fanuc Alarm PS0200	Constant surface speed (G96) aktifken kılavuz çekme modu G63 komut edilmesi veya S hızının mekanik dişli kademesi sınırlarını aşması.	Kontrol yürütmeyi durdurur, ekranda PS0200 görüntüler ve spindle durur.	Aktif G96 CSS kılavuz çekme ile çelişir veya spindle hızı mekanik dişli sınırlarını ihlal eder. G96'yı iptal edin ve aktif dişli kademesi sınırları içinde hız programlayın.
Fanuc Alarm PS0050	G63 diş açma veya kılavuz çekme blokları içinde köşe pah kırma (,C) veya köşe yarıçapı (,R) programlanması.	CNC hareketi devre dışı bırakır ve operatör panelinde PS0050 görüntüler.	Kılavuz çekme yollarında köşe override değerleri yasaktır. G63 bloklarından ,C ve ,R değiştiricilerini kaldırın.
Siemens Alarm 61102	Döngü çağrısında (örneğin CYCLE840) spindle dönüş yönü M03 veya M04 eksik veya geçersiz.	Kontrol Alarm 61102 görüntüler ve döngü yürütmesini derhal durdurur.	Döngü tanımlı bir spindle yönü gerektirir. Döngü çağrısından önce geçerli bir M03 (saat yönü) veya M04 (saat yönünün tersi) dönüş komutu programlayın.
Siemens Alarm 16748	Kılavuz çekme sırasında dişli kademesi geçişi başarısız oldu veya spindle hızı aralık dışında.	Spindle izleme alarmı 16748 gösterilir ve makinenin otomatik yürütmesi durdurulur.	Aktif dişli kademesi veri kaydını kontrol edin ve programlanan spindle hızını mekanik dişli sınırlarına uyacak şekilde ayarlayın.
Mitsubishi Program Hatası P182	Constant surface speed kontrolü (G96) aktifken G63 kılavuz çekme döngüsü komut edilmesi.	Ekranda Program Hatası P182 görüntülenir ve yürütme askıya alınır.	CSS, sabit adımlı besleme gereksinimleriyle uyumsuzdur. Kılavuz çekme döngüsü komutundan önce G96'yı iptal edin.
Mitsubishi Program Hatası P39	Aktif G63 altında G61.2 veya G61.4 spline interpolasyonu komut edilmesi.	Yürütme durur ve kontrol panelinde Program Hatası P39 görüntülenir.	Yüksek hassasiyetli spline modları G63 kılavuz çekme modu ile bir arada bulunamaz. Kılavuz çekme işlemleri sırasında spline komutlarından kaçının.

Uygulama Notu

Kılavuz takımının parçalanması, eksen bilyalı millerinin (ball screw) eğilmesi ve iş parçasının kullanılamaz bir hurdaya (scrap) dönüşmesi, G63 kılavuz çekme modunda yanlış koordinat tanımlamalarının veya aktif olmayan strok sınırlarının yol açtığı en yıkıcı sonuçlardır. Eksen hareketinin feed hold ve single block devre dışı bırakılarak yürütülmesi, operatörün manuel olarak hareketi kesmesini imkansız kılar. Hatalı bir sıfır noktası veya ofset değeri girildiğinde, takım kontrolsüz bir şekilde ilerleyerek tabla pabuçlarına, fikstür mengene çenesine veya torna aynası çenelerine çarpar. Fanuc ve Mitsubishi kontrollerinde bu koordinat sapmaları veya aynı blokta birden fazla modal hareket kodu programlanması durumunda (Program Error P33 uyarısı gibi), sistem durdurulamaz bir fiziksel çarpışmaya (crash) sürüklenir. Ayrıca, Mitsubishi kontrolünde G63 etkinken G61.2/G61.4 spline enterpolasyonu yapılması Program Error P39 hatasını, G43.4 takım merkezi kontrolü programlanması ise Program Error P940 alarmını tetikler. Fanuc'ta ise constant surface speed (G96) aktifken G63 komut edilmesi Alarm PS0200 uyarısı vererek tezgâhı durdurur. Siemens kontrolörlerinde ise, kılavuz çekme döngüsü CYCLE840 sırasında C-ekseni sıkma komutunun yanlış yönetilmesi veya iş mili şanzıman kademesi geçişinin tamamlanamaması durumunda Alarm 16748 oluşur ve kılavuz iş parçası içinde kilitli kalır. Bu alarmların tamamı, üretimin beklenmedik bir şekilde durmasına (downtime), yüksek hurda oranlarına ve döngü sürelerinin kaybolmasına neden olur. Operatörler, bu maliyetli çarpışmaları önlemek için G22/G23 (Fanuc/Mitsubishi) ve G25/G26 (Siemens) sınırlarını etkinleştirmeli, kuru çalıştırma (dry run) testlerini mutlaka iş mili kapalıyken gerçekleştirmelidir.

İlişkili Komut Ağı

• G64 (Cutting Mode): Fanuc ve Mitsubishi sistemlerinde modal G63 kılavuz çekme modunu iptal ederek hareket kontrolünü continuous-path kesmeye döndürür.
• g62-automatic-corner-override: Takım yükünü kontrol etmek için iç köşelerde feedrate değerini otomatik olarak yavaşlatır; G63, ilerleme ve spindle hızını senkronize tutmak için bunu tamamen baypas eder.
• g59-programmable-zero-offset-siemens: Siemens kontrollerinde programcıların takım çarpışmalarını önlemek için G63 yürütülmesinden önce hassas bir şekilde koordine etmesi gereken ek iş parçası sıfır ofsetlerini sunar.
• G84 (Tapping Cycle): Deliğin dibinde otomatik spindle dönüşünü gerçekleştiren hazır çevrimleri yürütür; oysa G63, doğrusal ilerleme ve spindle ters dönüş bloklarının manuel olarak programlanmasını gerektirir.

Sonuç

Kılavuz çekme operasyonlarında parça hurda oranını azaltmak ve tezgâh duruş sürelerini (downtime) en aza indirmek için G63 modunun doğru yapılandırılması kritik bir öneme sahiptir. Programcılar ve operatörler, her parti üretimden önce parametre ve ofset değerlerini tezgâh ekranından titizlikle kontrol etmelidir. Doğru eksen ve spindle uyumu ile güvenlik sınırlarının (G22/G23 ve G25/G26) aktif tutulması, hem pahalı kılavuz takımlarının kırılmasını önler hem de tezgâh verimliliğini artırarak ciddi bir maliyet tasarrufu sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

CNC tezgâhında G63 kılavuz çekme modunda feedrate override anahtarı neden çalışmaz?

G63 modu, kılavuz adımı ile iş mili devri arasındaki adımı (F = S × Pitch) korumak için ilerleme ve iş mili override değerlerini %100 oranında kilitler. Eğer bu kilit olmasaydı, operatörün ilerleme hızını manuel düşürmesi kılavuzun kırılmasına ve parçanın hurdaya dönmesine neden olurdu. Kılavuz çekme hızını değiştirmek istiyorsanız, program içindeki F ve S değerlerini yeniden hesaplayarak düzenleyin.

Fanuc tezgâhında G63 etkinken Alarm PS0200 hatası nasıl önlenir?

Alarm PS0200, constant surface speed (G96) aktifken kılavuz çekme kodu G63 çağrıldığında veya spindle hızı aktif dişli kademesi limitlerini aştığında tetiklenir. Bu durum tezgâhın durmasına ve parça üzerinde takımın sıkışmasına yol açar. G63 satırından önce mutlaka G97 komutuyla sabit devir moduna geçin ve dişli kademesi sınırlarını kontrol edin.

G63 ile kılavuz çekerken parça hurda oranını ve takım maliyetini düşürmek için hangi tutucu tercih edilmelidir?

G63 modunda eksen ilerlemesi ile iş mili devri arasında encoder seviyesinde elektronik bir senkronizasyon bulunmaz. Bu nedenle, eksen izleme hatalarından kaynaklanan mekanik sapmaları sönümlemek ve diş sıyırmayı önlemek için mutlaka yaylı bir tansiyon-kompresyon (telafili) kılavuz tutucu kullanın. Kurulum yaparken tutucu yay gerginliğini işlenecek malzemeye göre ayarlayın.